 |
| (Foto: DS) |
‘Ik wil eens iets anders,’ zei Ellie Goulding toen ze in september haar derde album Delirium aankondigde. ‘Ik wil experimenteren met een big pop record.’ Toch knaagt er iets: we hebben het al eens gehoord. (7 november '15)
‘Ik wil eens iets anders,’ zei Ellie Goulding toen ze in september haar derde album Delirium aankondigde. ‘Ik wil experimenteren met een big pop record.’ ‘Experimenteren’ mag gerust tussen aanhalingstekens, want met Lights en Halcyon had de Britse zangeres al twee albums die je moeilijk anders kan omschrijven dan met het drieletterwoord. Pop, bedoelen we dan, voor de duidelijkheid. Maar missie geslaagd: Delirium telt inderdaad meer hooks dan de gemiddelde viswinkel. Toch knaagt er iets: we hebben het al eens gehoord. ‘Don’t need nobody’? Kiesza. ‘Don’t Panic’? Taylor Swift. De pompende baslijn en het gefloten deuntje van ‘Keep on dancing’? ‘Ghost town’, de radiohit van Adam Lambert. Weinig opvallend, tot je kijkt naar de songwriter: twee keer Max Martin.
In The song machine beschrijft auteur John Seabrook hoe dat kan gebeuren. Hij onderzoekt de fabrieken achter de hits, de productielijnen van het moderne poptijdperk. Wat blijkt: die leiden vaak naar hetzelfde handvol mensen. ‘Supersongwriters’ als Dr. Luke (Katy Perry, Kesha, Miley Cyrus), Stargate (Rihanna, Beyoncé) en Ryan Tedder (Adele, Jennifer Lopez, One Direction) kunnen de eer – en de royalty’s – opstrijken voor een groot deel van de hedendaagse hitparade. Maar Max Martin is de ongekroonde koning: de mysterieuze Zweed scoorde al 21 nummer één-hits in de VS. Slechts twee songwriters hebben er meer: John Lennon (26) en Paul McCartney (32). De kans is trouwens groot dat Martin dat gat binnenkort dicht: hij leverde ook bijdragen aan Adeles 25.
Maar wat is hun succesformule dan? Volgens Seabrook is het een combinatie: de popakkoorden van Abba, de stadionrockrefreinen van de jaren 80 en de r&b-grooves uit de jaren 90. Met dat patroon in het achterhoofd laten de supersongwriters tientallen schrijversteams talloze melodieën verzinnen, telkens over dezelfde backing track, tot er eentje blijft hangen – zo’n beetje het idee van de duizend apen met duizend typemachines die uiteindelijk Shakespeare opleveren. Daarbij wordt gezocht naar muziek die geen koptelefoons en stereo’s vult, maar winkelcentra en voetbalstadions. Met andere woorden: liever een catchy fluitdeun dan een subtiel virtuoze baslijn. Dat bandwerk leidt al eens tot accidentele imitatie: het gefluit uit ‘Keep on dancing’ was waarschijnlijk een probeersel van Martin dat ‘Ghost town’ niet haalde. Net zoals Ryan Tedder (ook op de plaat van Goulding) ooit dezelfde baslijn verpatste aan Kelly Clarkson (‘Already gone’) en Beyoncé (‘Halo’), zeer tot ongenoegen van beiden. Soms is het zelfs moedwillig: toen Martin ‘Maps’ van de Yeah Yeah Yeahs hoorde, begon hij meteen te zoeken naar hoe die song zou klinken met een krachtig poprefrein in plaats van wat zacht indiegemijmer. Het resultaat: ‘Since u been gone’, de monsterhit van Kelly Clarkson. Ook die stevige refreinen zijn een rode draad in het werk van Martin. Van ‘Hit me baby one more time’ (Britney Spears) over ‘It’s my life’ (Bon Jovi) tot ‘I knew you were trouble’ (Taylor Swift) en ‘Love me like you do’ (Ellie Goulding): Martins hits zijn altijd krachtig, met een positieve boodschap, en een refrein dat los kan staan van de rest van het nummer.
Begrijp ons niet verkeerd, die formule levert niet noodzakelijk enkel generische bagger op. Er zitten ook parels tussen: Martin tekende ook voor de door recensenten geprezen platen van Taylor Swift (1989) en The Weeknd (Beauty behind the madness). Maar om in te gaan tegen Martins hitformule lijkt een sterke persoonlijkheid een vereiste. Net daar lijkt het Goulding aan te ontbreken: haar kenmerkende, raspende stem wordt bedolven onder platte synthesizers en ongeïnspireerde baslijnen. Daardoor lijkt ze een gastzangeres geworden op haar eigen album. Dat is het risico van werken met superproducers. Maar of het haar zal deren? Goulding heeft haar grote popplaat beet: de nummers van Delirium zullen allesbehalve misstaan op hitzenders. Ze zullen er zelfs perfect passen: als adempauzes, tussen twee andere nummers die échte hits worden. Waarschijnlijk zijn die dan ook van Martin.
