 |
| (Foto: DS) |
De lat ligt hoog voor Adele, en dat kan ze enkel zichzelf kwalijk nemen: geen enkel album stond langer en hoger in de hitlijsten dan haar vorige plaat 21. De zangeres temperde zelf de verwachtingen voor opvolger 25. Maar toch brak single ‘Hello’ alle records – en dat blijkt niet eens het beste nummer van de nieuwe plaat. (19 november '15)
Het is moeilijk om een album zoals 25 te beluisteren. Omdat je oren alles aftoetsen aan 21, die nu al legendarische plaat uit 2011 van Adele Adkins (27). 78 weken in de Amerikaanse top 10, waarvan 24 weken bovenaan: dat is een indrukwekkende verwezenlijking, zeker voor een plaat vol soul en pianoballades, een anachronisme tegen alle trends in de popwereld. Geen wonder dat de Britse zangeres haar tijd nam voor een opvolger – tussen het schrijven van de strofes van ‘Hello’ en het inzingen van het refrein zaten liefst zes maanden.
De verwachtingen werden er niet lager om: de Engelse muziekindustrie vestigde zelfs alle hoop op 25 om de slabakkende verkoopcijfers van 2015 in één klap goed te maken. Zij moeten opgelucht ademgehaald hebben met de impact van ‘Hello’: de vooruitgeschoven single speldde een rist records op zijn revers en werd haast alomtegenwoordig. Van de radio’s in de supermarkten tot de ringtones van mensen met een gevoel voor ironie: er was geen ontkomen aan. Dat ‘Hello’ trapt ook 25 af. Het duurt welgeteld 67 seconden vooraleer Adele het op een hartstochtelijk schreeuwen zet: het nummer straalt wanhoop en spijt uit, maar wel zoveel dat het op het potsierlijke lijkt af te stevenen. Het maakt van ‘Hello’ veruit het minst interessante nummer op 25. En gezien het al in 85 landen nummer 1 stond, wil dat wel wat zeggen.
Gemiste kansen
Dan liever ‘Send my love (to your new lover)’, waarin Adele opgewekter klinkt dan ooit tevoren: ze lijkt haast huppelend een middelvinger te gebaren naar een ex. Het is geen song van een wijds gebarende diva, maar een buitelend deuntje dat de stempel draagt van superproducer Max Martin, die eerder al hits pende voor Britney Spears, Katy Perry en Taylor Swift. Het resultaat zou haast voor Major Lazer kunnen doorgaan: een oorwurm zoals Adele er nog geen in haar repertoire had.
Ook op ‘River Lea’ en ‘Water under the bridge’ experimenteert Adele met poppatronen – de baslijn van dat laatste lijkt zelfs geleend bij Michael Jacksons ‘Human nature’. Toch zijn dat de nummers waarop 25 even dreigt weg te zakken in – weliswaar kwalitatieve – middelmaat.
De Britse zangeres komt immers het best tot haar recht in de krachtige soulsongs (genre ‘Rolling in the deep’) en fragiele pianoballades (zoals ‘Someone like you’) die ook 19 en 21 kenmerkten. In de eerste categorie gooit vooral ‘I miss you’, een vuig, rockend nummer boordevol zelfvertrouwen hoge ogen. ‘I want every single piece of you’, smacht ze over dreigende drums. Bij de slepers zijn de uitschieters ‘When we were young’, een bloedmooie mijmering over de vluchtigheid van momenten, en ‘Million years ago’, waarin de piano even wijkt voor zacht gitaargetokkel. Die nummers zetten ook tekstueel de toon: terwijl Adele op 21 nog afrekende met een ex die haar niet naar waarde wist te schatten, blikt ze op 25 vooral terug op gemiste kansen. ‘Ik heb het gevoel dat ik niet veel tijd gehad heb voor mezelf’, zei ze daarover in Rolling Stone. ‘Ik was het kind van mijn moeder, en nu ben ik zelf mama. Ik had maar vijf jaar waarin ik gewoon mezelf kon zijn.’ In ‘Million years ago’ wordt dat: ‘I feel like my life is passing by/ and all I can do is watch and cry’.
Toch bracht het moederschap ook vreugde, zo is te horen in ‘Remedy’ en ‘Sweetest devotion’. Dat laatste tekent misschien wel voor de meest ingenieuze melodie van 25 – doorgaans speelt de muziek tweede viool voor Adeles mezzosopraan – en mikt duidelijk op breed zwaaiende armen in het publiek.
Tranentrekkers
Het vormt een stadionfinale samen met ‘All I ask’, nóg een pianoballade, waaraan ook popzanger Bruno Mars meeschreef. Ze doet zelfs denken aan zijn eigen tranentrekker ‘It will rain’. Eentje om mee te zingen met gebalde vuisten, hevig wiegend voor een haardvuur, een traan biggelend over de wang. Klinkt dat theatraal? Dat is het nummer ook. Maar daarin schuilt de kracht van Adele: met haar forse stem en excellent geplaatste nuances kan ze zelfs kitsch tot de bovenste plank verheffen.
Damon Albarn, met wie Adele kort samenwerkte voor 25, noemde de plaat even terug ‘middle of the road’. Daar zit wat in: de zangeres bewandelt bekende paden en mijdt de risico’s. Maar haar oeuvre krijgt er wel een soort klasse door: van 19 tot 25 wordt enkel Adele ouder, en blijven de arrangementen tijdloos. In het midden van de weg gebeuren nu eenmaal geen ongelukken. En je raakt waar je moet zijn.
Adele, ‘25’, is nu uit (****)
 |
| (Foto: Adele) |
'25', nummer voor nummer
Weinig albums maken zoveel aanspraak op het predikaat ‘langverwacht’ als 25 van Adele. Sinds de Britse zangeres met de single ‘Hello’ een rist records op haar revers speldde, wordt er met ingehouden adem uitgekeken naar de opvolger van 21. Wij beluisterden de 11 nummers alvast voor u.
Hello ‘Hello, it’s me’, opent Adele aarzelend, alsof iemand haar kenmerkende stemgeluid ooit zou kunnen vergeten. Vervolgens duurt het welgeteld 67 seconden voor de sluizen van haar welluidende strot opengaan voor een verhaal van onbeantwoorde hartstocht. De rest kent u, of u hebt de afgelopen weken met stenen in uw oren rondgelopen.
Send my love (to your new lover) Is dit Adele, of Major Lazer? De Britse zangeres klonk nog nooit zo opgewekt, en lijkt haast huppelend een middenvinger te gebaren naar een ex. Het nummer draagt duidelijk de stempel van producer Max Martin, die ook hits schreef voor Britney Spears en Taylor Swift. Een oorwurm zoals Adele er nog geen in haar repertoire had.
I miss you Adele keert terug naar bekend terrein: ‘I miss you’ gaat door waar ‘Rolling in the deep’ en ‘Rumour has it’ stopten: een vuig, rockend nummer boordevol zelfvertrouwen: ‘I want every single piece of you’, smacht ze over dreigende drums.
When we were young Adeles ‘lievelingsnummer’ verdrinkt haast in de nostalgie – een thema dat ze op 25 helemaal uitdiept. Een bloedmooie ballade over de vluchtigheid van momenten: ideaal voor tieners die door oude fotoalbums bladeren.
Remedy Sinds 21 speelde zich één grote verandering af in Adeles leven: ze werd moeder. Op deze pure pianoballade zingt ze de driejarige Angelo toe: ‘when the pain cuts you deep/ and the night keeps you from sleeping/ just look and you will see/ that I will be your remedy’. Raakt ongetwijfeld niet enkel bij moeders een gevoelige snaar.
Water under the bridge Op een aantal nummers kiest Adele voor een uitgesproken pop-aanpak, zoals op deze kamerbrede song vol ooh’s. De zweverige baslijn lijkt leentjebuur te spelen bij Michael Jacksons ‘Human nature’.
River Lea Het moet niet altijd het schreeuwerige van ‘Hello’ zijn: in dit modern gospelnummer toont Adele vier minuten lang beheersing. Toch blijft het, net als ‘Water under the bridge’, amper hangen.
Love in the dark Haalt voor het eerst op de plaat de strijkers boven om Adeles stem te ruggesteunen. ‘Take your eyes off me so I can leave’, smeekt ze in een nummer over een uitgebrande relatie.
Million years ago De alomtegenwoordige piano op 25 moet even plaats ruimen voor zacht gitaartokkel, waarin Adele verder terugblikt op gemiste kansen: ‘I feel like my life is passing by/ and all I can do is watch and cry’. Wat begint als een zachte vertelling wordt gaandeweg een gefrustreerde sneer.
All I ask Popzanger Bruno Mars schreef mee aan deze pianoballade die schatplichtig is aan de jaren tachtig, en doet denken aan Mars’ eigen tranentrekker ‘It will rain’. Eentje om mee te zingen met gebalde vuisten, hevig wiegend voor een haardvuur, een traan biggelend langs de wang. Klinkt theatraal? Dat is het nummer ook.
Sweetest Devotion Verscholen onder een gitaarriedeltje zit het babygebrabbel van Adeles driejarige zoon Angelo. ‘Sweetest devotion’ tekent voor een van de meest ingenieuze melodieën van 25, en mikt duidelijk op breed zwaaiende armen uit het publiek. Al klinken de teksten (‘The sweetest devotion/ it hits me like an explosion’) soms wat plat: het is een grootse finale.
25 Bevat bij de eerste beluistering geen uitschieters van het kaliber van ‘Someone like you’, maar komt in de breedte erg sterk voor de dag. Wanneer Adele haar gebruikelijke stramien verlaat voor hedendaagse popdeuntjes, dreigt het album in te zakken: ze blijft het best tot haar recht komen in krachtige soul en fragiele pianoballades. Maar zelfs al ruilt ze de hartenpijn van 21 op 25 voor nostalgie: Adeles stem blijft even krachtig.
