 |
| (Foto: De Standaard) |
Er hing altijd een kunstige mystiek rond Arcade Fire. Maar in de toerdocumentaire annex koortsdroom ‘Reflektor tapes’ blijkt de combinatie van een ambitieuze regisseur met een band die zichzelf bloedserieus neemt dodelijk. (24 september '15)
Reflektor tapes wordt in zijn perstekst aangekondigd als ‘de making-of van Reflektor’, het album uit 2013 van Arcade Fire. Interessant, omdat de band zelden in zijn kaarten laat kijken en omdat Reflektor verraste: na het met een Grammy beloonde The suburbs (2011) koos de band een ander pad, met disco, punk en Haïtiaanse invloeden. ‘We zijn een veel betere band geworden tussen Suburbs en Reflektor’, zegt frontman Win Butler daarover in de film. Maar meteen blijkt het probleem: het blijft bij zinspelen. Waarom of hoe de groep beter werd, moet de kijker zelf maar invullen.
De bandleden debiteren dergelijke halfslachtige Grote Gedachten in schaarse voice-overs. Nog eentje? ‘Voor we het onderwerp van een plaat beslissen, moeten er ideeën zijn die me opwinden.’ Welke ideeën? Geen antwoord. Of nog: ‘De tweespalt tussen het intellectuele spul waarover ik nadenk en het fysieke van dansmuziek maken’. Het begin van een interessante gedachte: valt dat moeilijk te rijmen, of hoe gaat Butler daarbij te werk? Maar helaas: dat was een volledige quote. Er komt niets voor, niets na.
Slowmotionmachine
Eigenlijk had Butler nooit een making-of in gedachten. Hij wou vooral de concertreeks rond Reflektor documenteren. Arcade Fire speelde toen een aantal kleine shows als het fictieve The Reflektors en trad op tijdens het carnaval in Haïti. Maar regisseur Khalil Joseph, die in 2013 de juryprijs voor kortfilms won op het Sundancefestival en experimentele video’s maakte voor Kendrick Lamar en FKA Twigs, zag dat anders. ‘Hij wou ook de beelden gebruiken die we zelf tijdens de making-of hadden gemaakt voor ons archief’, zei een tevreden Butler in NME. ‘Zoals de film eruitziet, zo voelt het aan in het hoofd van een performer.’
Dat roept enig medelijden op, want Reflektor tapes flitst heen en weer tussen backstagebeelden, vier verschillende optredens, Haïti en stillevens van wuivende palmbomen en besneeuwde wouden – vaak als een visueel tapijt voor die Grote Gedachten. Daardoor verspringt de focus zo vaak dat de zeeziekte soms dreigt.
Ook Josephs slowmotionmachine draait overuren. Een opvallende keuze die schril contrasteert met de grenzeloze energie die uitgaat van Arcade Fire-shows. Maar Joseph lijkt zo begaan met cinematografische hoogstandjes dat hij het verhaal uit het oog verliest. Wanneer zangeres Régine Chassagne plots zegt ‘je kan het aan mij niet zien, maar de rest van mijn familie is donker gekleurd’, moet je bijvoorbeeld al een behoorlijke fan zijn om te weten dat ze daarmee antwoordt op kritiek van twee jaar geleden, toen Arcade Fire onder vuur kwam omdat ze te gratuit zouden puren uit de Haïtiaanse muziektraditie.
‘Verhalen vertellen is soms belangrijker dan de melodie’, zegt Butler in Reflektor tapes. Ironisch, want in deze film moet elk coherent verhaal genadeloos wijken voor de melodie van het beeld. Een gemiste kans.
‘The reflektor tapes’ (**) is enkel vanavond, 24 september, te zien in alle zalen van Kinepolis, om 19.45 uur.
