 |
| (Foto: Filip Naudts) |
Wie kickt op andermans miserie is dezer dagen
aan het goede adres bij VTM. In 'Axel Opgelicht' laat Axel Daeseleire zich als
een naïeveling oplichten, om vervolgens de fraudeurs genadeloos te
confronteren. Het is nog maar de vraag wie daarbij het grootste risico liep.
"Ik dacht: als die gast één stap zet, ga ik hem een waanzinnige lap verkopen." (8 mei '15)
In 'Axel Opgelicht' toont Axel Daeseleire (46)
zich van zijn nobelste kant. In Boedapest, Parijs, Bangkok en Marrakech laat
hij zich als een gewillig lammetje naar de slachtbank van de internationale
oplichtersbrigade leiden, en dat allemaal opdat u uit zijn fouten zou kunnen
leren. Maar daar stopt het niet voor de acteur annex presentator: als het even
kan, confronteert hij de oplichters met hun daden. Ook tijdens ons gesprek
kiest hij meteen frontaal voor de aanval.
DAESELEIRE: "En? Wat vind je van de reeks?"
Oplichterij van a tot z in beeld zien is bijzonder
interessant, en zien hoe fraudeurs reageren wanneer je hen ontmaskert is dat
ook. Maar voor mij gaat het niet ver genoeg.
DAESELEIRE: "Hoe bedoel je?"
Het eerste wat in mij op kwam was: wat doet de
plaatselijke politie tegen dergelijke scams? Daar biedt de reeks geen antwoord
op.
DAESELEIRE: "Tja. De politie doet weinig, hé. De reden waarom we daar niet
op in gaan, is omdat je niet zomaar overal mag filmen met verborgen camera's.
In principe moet je toelating vragen aan de stad, maar als je op voorhand zegt
dat je undercover gaat om oplichters te ontmaskeren, worden ze meteen
achterdochtig. Omdat dat een slecht beeld van de stad kan creëren. Vooral in Bangkok
ligt dat gevoelig. Ik hoop eigenlijk dat dit programma geen gevolgen gaat
hebben voor mij, want ik kom graag in Thailand. En er zijn eerder al mensen de
toegang tot het land ontzegd omdat ze zonder toelating programma's gedraaid
hadden. Met Matroesjka's (VTM-reeks over vrouwenhandel waar Daeseleire in
meespeelde, red.) stonden we voor eenzelfde dilemma. Daar hadden we wel
officieel toelating om te filmen, maar laat ons zeggen dat de autoriteiten toen
een ander scenario kregen dan wat wij daar effectief gefilmd hebben. (lacht)
Want als je daar zegt dat je een reeks gaat maken over mensenhandel,
prostitutie en drugs, waarin mensen kapot gemaakt worden, zeggen ze meteen: no
way. Dat bezoedelt het imago van het land."
Eigenlijk was je voor 'Axel Opgelicht' dus op een
dubbele undercovermissie.
DAESELEIRE: "Dat kan je wel zeggen. Bovendien wilden we de ervaring ook
authentiek houden: hoe ervaar je zo'n scam als toerist? Want de hoeveel mensen
halen de politie er in zo'n geval bij? Weinig, vrees ik."
In Boedapest werd je gepluimd door twee dames die
je meelokten naar een bar en een ganse avond op jouw kosten dronken. Zou je
zelf in dat geval de flikken bellen, of toch maar betalen?
DAESELEIRE: "Voor het programma was het beter dat ik betaalde - zo kon ik ze
nadien nog confronteren - maar zelf zou ik in die situatie gewoon gaan lopen,
denk ik. Er was wel een zware jongen die ons toen in de gaten hield, maar dat
risico zou ik erbij nemen."
"Nog een extra reden waarom de politie erbij
halen geen optie was: als je een iPhone koopt op straat, ben jij strafbaar.
Wist je dat?"
Dat is eigenlijk heling.
DAESELEIRE: (knikt) "Alleen al door die namaaktelefoon te kopen ben jij een
misdrijf aan het plegen. Je hebt dus eigenlijk geen poot om op te staan tegen
die oplichters."
Maar als je merkt dat taxichauffeurs frauderen met
hun meter, zoals je in Boedapest overkwam, zou je er wel iemand kunnen bij
halen.
DAESELEIRE: (denkt na) "Zonder doemverhalen te willen vertellen: de politie
is niet overal uw vriend. De mogelijkheid bestaat dat die zelf corrupt is. Ik
heb het in 2006 meegemaakt toen we voor Matroesjka's in Bangkok waren. Plots
werd onze taxi tegengehouden, en moesten we een boete van 500 baht ophoesten
omdat we geen gordel aan hadden. Wanneer ik die agent dat geld wil geven,
steekt hij dat geld doodleuk in zijn binnenzak. Ja, dat gaat niet naar de
staat, natuurlijk."
"Pas op: mijn advies is niet 'haal nooit de
politie erbij'. Maar… In Bangkok zijn we bijvoorbeeld gaan praten met de
Tourist Police, om te vragen wat ze doen tegen die oplichters. Meer dan 'ja ja'
komt er op dat moment niet uit. Dat is gewoon surrealistisch."
Dat maken toeristen vaak mee: als er een probleem
is, spreekt plots niemand je taal.
DAESELEIRE: "Exact. Dat maakten wij ook vaak mee tijdens de opnames van
'Axel Opgelicht'. Wanneer die mannen je iets proberen aan te smeren, spreken ze
bijna Shakespeare-Engels. Maar als je van je oren maakt, blijken ze ineens
doofstom en hebben ze een IQ van 20. Tja, begin maar, hé."
Truken van de foor
Het is de eerste keer dat je een programma draagt
als presentator. Heb je enig idee waarom VTM bij jou kwam aankloppen om het
gezicht van deze reeks te worden?
DAESELEIRE: "Ik denk dat ze geen klassieke presentator of
onderzoeksjournalist wilden, maar wel een vertrouwd gezicht. Ik heb het geloof
ik ook meer te danken aan de rollen die ik gespeeld heb dan aan wie ik echt
ben: bij VTM associeerden ze mij blijkbaar met het type persoon dat een
programma over oplichterij kan presenteren."
Je speelde natuurlijk wel vaker de stoere agent,
in series als Flikken, Vermist of Wolven.
DAESELEIRE: (zucht) "Laat ons daar alstublieft niet te veel nadruk op
leggen, want ik probeer daar net los van te komen. Bovendien: ik speel nu niet
de flik, maar de naïeve toerist. Ik zit gewoon niet te snel op mijn paard, en
laat me niet gauw intimideren. Die factoren leidden de programmamakers naar
mij, denk ik."
Vergde de omschakeling van acteren naar
presenteren een grote aanpassing?
DAESELEIRE: "Ik moet eerlijk zeggen dat ik het zwaar onderschat heb. Ik heb
ooit al presentatie gedaan voor Smaak (programma waarin Bruno Wyndaele zocht
naar de lievelingsgerechten van gasten, red.), maar praten over
varkenskoteletten en oesters is natuurlijk iets helemaal anders dan undercover
met een oplichter in de clinch gaan. Nu ja, het is voornamelijk dat nieuwe dat
mij aanzette om het tóch te doen."
Ging je vooraf te rade bij andere presentatoren?
Je bent bijvoorbeeld goed bevriend met Tom Waes en Luk Alloo.
DAESELEIRE: "Neen, ik ben niet bij hen gaan aankloppen. Ik heb wel hun
programma's gezien, en dat helpt ook al een stuk. Ik kijk meestal als die twee
iets maken, omdat ik dat ook goeie televisie vind. Luk zit meer in de stijl van
Paul Jambers, en Tom is gewoon ne zot, hé. Die groeit ook op een heel grave manier
in zijn programma's."
Gebeurde dat bij jou ook?
DAESELEIRE: "Ik wist naar het einde toe wel beter waar ik mee bezig was, ja.
In Parijs hebben we een paar dagen langer gefilmd, om me toe te laten het in de
vingers te krijgen. Dat was niet simpel: je moet de juiste vragen stellen, op
de juiste manier, op het juiste moment. En dat allemaal à l'improviste, hé.
Maar de truken van de foor kan je niet op voorhand bedenken: die leer je pas al
doende."
Is intimidatie een van die truken? Je kiest voor
een vrij assertieve aanpak: als de oplichter een stap vooruit zet, zet jij er
ook één. Desnoods tot je neus aan neus staat.
DAESELEIRE: (gedecideerd) "Dat is de beste verdediging. Je moet ze echt bij
de les houden: jij bent die gast die mij die telefoon heeft verkocht, en jij
gaat dat hier nu eens uitleggen. Daarmee maak je ook kenbaar dat je niet zomaar
over je heen laat walsen."
Is het eigenlijk ooit tot een schermutseling
gekomen, of heb je de linkse en de rechtse op zak kunnen laten?
DAESELEIRE: "Het is geen cagefight geworden, alleszins. Ik ben altijd goed
geweest in caféruzies oplossen met woorden, en die vaardigheid heb ik hier ook
goed kunnen gebruiken. Maar in Marokko was het wel close, in Parijs zat het er
ook tegen, en in Bangkok is het even netelig geweest. In Boedapest draaide er
zo'n kleerkast die rook naar drank rond ons, met kolenschoppen van handen. Dan
ben je toch op je hoede. Je weet dat zoiets goed is voor het programma - dat
kan wel wat dreiging gebruiken - maar je denkt tegelijk: die moet niet te dicht
komen. Op dat moment stond ik ook klaar: als die nu dichter komt, is het eerste
wat ik doe die gast een waanzinnige lap verkopen. Als het me lukt. (lacht) En
dan gaan lopen."
Had je je op een of andere manier voorbereid op
die confrontaties? Een zelfverdedigingscursus, bijvoorbeeld, of een stage bij
Sugar Jackson?
DAESELEIRE: "Ik ben voornamelijk wat meer op de loopband gaan staan in de
fitness. (lacht hartelijk) Ik wou echt wel in conditie zijn. Niet alleen om weg
te kunnen sprinten, maar ook omdat die opnames fysiek wel wat van je vragen: je
loopt een ganse dag door de stad, te improviseren, te anticiperen… Dat was zeer
intensief."
Kan je de adrenaline die je overhoudt aan deze
reeks vergelijken met acteerwerk?
DAESELEIRE: "Totaal niet. Maar het is wel fijn als je weet: dit gaat leuke,
interessante en spannende televisie opleveren. Ik heb dat tevreden gevoel
trouwens ook na een dj-set, als ik een tekst schrijf, of als ik aan het
schilderen ben. (denkt na) Eigenlijk geeft dat laatste nog de grootste kick.
Omdat je dan iets maakt dat van jezelf is."
"Als ik in een productieve periode zit, laat
ik ook alles vallen voor dat schilderen. Dan ga ik 's avonds veel sneller naar
huis na het tafelen, zet ik muziek op, trek ik een fles wijn open en gooi ik me
in het plastische. Half juni ga ik trouwens nieuwe werken presenteren, die ik
gemaakt heb met acryl. (glimlacht breed) Schilderen, dat is echt van het
geilste dat er bestaat. Dat heeft iets sacraals, dat is met niks te
vergelijken. (schalks) Ik vind het soms zelfs beter dan seks. Afhankelijk van
met wie, natuurlijk." (lacht)
Wil je dan eigenlijk verder met dit soort werk?
DAESELEIRE: (doodserieus) "Ja. Ik word absoluut de nieuwe Jambers. (lacht)
Neen, ik wacht eerst de reacties op deze reeks af. Daarna zullen we wel nog
zien of er een opvolger komt."
Op zoek naar kloterij
Ben je buiten 'Axel Opgelicht' al eens in precaire
situaties verzeild op reis?
DAESELEIRE: "Onlangs nog, in Thailand. Ik moet eerlijk toegeven: ik had het
zelf wat uitgelokt. Thaise mensen zijn heel vriendelijk, meegaand, meestal van
boeddhistische inslag. Maar je mag ze niet tegen de haren in strijken."
"Ik had 's nachts met een vriend een taxi
naar ons hotel genomen. Die chauffeur stopte onderweg ongevraagd aan een bar.
Nu was het niet de eerste keer dat wij in Thailand waren, dus wisten we wel dat
het een bar zou zijn met vrouwen, waar toeristen opgelicht worden. Maar ik had
al wat gedronken, en zat met dit programma in mijn achterhoofd. Dus dacht ik:
laat ik het maar eens uitproberen. In die bar zagen we meteen de klassieke
taferelen: de ene pint was nog niet op, of er stond al een volgende klaar.
Vrouwen dronken lustig mee op onze rekening. We hebben ons wel geamuseerd - we
hebben in de karaoke zelfs nog The time of my life staan zingen. Maar aan het
eind kregen we natuurlijk een gepeperde rekening."
"Ik heb die betaald, want ik wou vooral die
taxichauffeur confronteren. Wanneer we aan ons hotel arriveren, gooi ik hem dat
dan ook in zijn gezicht: leg het maar uit vriend, jij hebt ons naar die bar
gelokt, en jij krijgt waarschijnlijk een procentje. Die gast houdt zich eerst
van den domme, maar wanneer ik blijf aandringen, trekt die ineens een mes.
Blijkbaar voelde hij zich bedreigd door ons. Bovendien was zijn vriendin erbij,
en dan moeten die mannen tonen dat ze de sterkste zijn. Wij zijn dan maar snel
naar ons hotel gegaan. (lacht) Ik weet eigenlijk niet of ik dat wel mag
vertellen, want als ons moeder dat hoort, mag ik nooit meer naar Thailand.
(schatert) Het was wel een goeie wake-up call, een waarschuwing voor ik aan dit
programma begon: je moet niet te arrogant doen tegen die oplichters, want het
kan snel gebeurd zijn."
Dat soort dingen jagen mensen natuurlijk angst
aan. Was je bang om ook met deze reeks een negatief beeld van bepaalde steden
op te hangen?
DAESELEIRE: "We willen de mensen echt niet paranoïde maken. Daar is geen
enkele reden toe. Ik was voor deze reeks al eens in Boedapest geweest met mijn
vrienden, en wij hebben daar toen de tijd van ons leven beleefd. Parijs en Thailand:
idem. Maar ik begrijp wel dat het je beeld kleurt: onze geluids- en cameraman
waren bijvoorbeeld nog nooit in Bangkok geweest, en zij vonden het na de
opnames dan ook een vervelende snertstad. Omdat we constant die kloterij zitten
opzoeken, natuurlijk."
Kon je soms begrip opbrengen voor de oplichters?
Velen zijn een pion van een grotere organisatie.
DAESELEIRE: "Bij sommigen zag je van ver dat het schorriemorrie was. En
neen, er was geen enkele die na de confrontatie tot inkeer kwam: zo kenterend
werkt ons programma dus niet. (lacht) Maar er zaten wel schrijnende verhalen
tussen. In Parijs lieten arme zigeunermeisjes ons een petitie tekenen waardoor
we zogezegd geld aan een goed doel moesten doneren. Die moeten dat natuurlijk
voor een groot deel afgeven aan hun chef, maar ze houden er wel 10 procent van
om babyvoeding in den Aldi te kunnen kopen. Zij hebben dat nodig. Daar was ik
dan ook minder hard tegen."
"Ook de tapijtverkopers in Marrakech vond ik
na verloop van tijd wel sympathiek. Die mannen kunnen zeer overtuigend zijn:
die vertellen hun verhaal op zo'n manier dat je denkt dat je een gouden zaak
doet. Je denkt dat je voor geen geld een wollen, handgeknoopt tapijt op de kop
tikt, echt berbers antiek. Terwijl het toch gewoon spul uit de fabriek
is."
Dat je daarvoor sympathie koestert, verbaast me
niet. In een ander interview vertelde je dat je ooit zelf opgelicht werd door
een Thai die je robijnen aansmeerde. Als het om kunst gaat, lijk je wel voor
een gat te vangen.
DAESELEIRE: "Daar ben ik inderdaad vatbaarder voor dan voor een goedkope
iPhone. Maar met antiek moet je altijd oppassen. In Peru kocht ik ooit voor 50
euro een beeldje dat zogezegd pre-Columbiaans was. Maar dan zou het een
tienvoud moeten kosten! Dan weet je genoeg, hé."
Kan je jezelf verliezen in kunst opkopen? Je gaat
bijvoorbeeld regelmatig naar veilingen.
DAESELEIRE: "Dat is misschien wel een van mijn gezondste verslavingen. Niet
dat ik daar met de big dogs meebied - I wish - maar die veilingen zijn wel
kicken. Onlangs heb ik me een beetje laten gaan voor een jeugdwerk van mijn
favoriete dichter, Paul Snoek. Ik had me voorgenomen om mee te gaan tot 200
euro… En dat is dan 360 euro geworden. Met kosten bij is dat bijna het dubbel
van wat je oorspronkelijk in gedachten had. Maar in de adrenaline en de sfeer
van het moment, trek je je dat niet aan."
Opgelicht door de staat
Laat het ons over een iets rooskleuriger reisboeg
gooien: aan welke vakanties denk je het liefst terug?
DAESELEIRE: (denkt na) "Mijn trips naar Thailand waren altijd super. De
combinatie van mensen, klimaat, eten en kostprijs maakt dat ik daar ondertussen
al een keer of tien was - ik ben de tel wat kwijt. En aan een citytrip naar
Barcelona heb ik ook heel goeie herinneringen, maar dat had meer te maken met
het gezelschap. Dat was met een vriendenclubje, alleen maar mannen. Af en toe
moet je dat doen, reizen zonder de vrouwen erbij. Dat heeft niets te maken met
machismo of scheefpoeperij: male bonding is gewoon noodzakelijk. Dan heb je een
ander soort fun dan wanneer de respectieve gades erbij zijn. In Barcelona
hebben we toen alleszins weinig museums gedaan, moet ik toegeven." (lacht)
"En uit mijn jeugd moet ik denken aan fijne
vakanties in Londen, Venetië en Cap Ferret, toen ik 11 à 14 jaar was. Cap
Ferret was zelfs mijn eerste kennismaking met een naaktstrand. Ik heb daar nu
geen behoefte meer aan, maar ik weet nog goed dat niets zo bevrijdend is als
naakt in de zee zwemmen. Een prachtig strand, de Atlantische oceaan, golven van
10 meter hoog… Dat waren topvakanties."
Heb je er ook topvakantielieven opgedaan?
DAESELEIRE: "Neen, ik ben geen vakantielievenman. Ik vond dat tijdverlies.
Da's trouwens wel een vraag die naar Dag Allemaal begint te rieken, hé
man!"
Ik kan ze ook meer P-achtig formuleren: hoeveel
internationale vrouwen heb je al tussen de lakens gelokt?
DAESELEIRE: (schatert) "Niet zo veel. Als ik eerlijk ben, moet ik toegeven
dat ik daar soms wel zin in had gehad. Maar als ik gasten een of andere lokale
schoonheid of een andere toerist zie versieren, is dat meestal op zo'n platte
Ibiza-kutmanier dat mij dat niet interesseert. In discotheken op iemands billen
gaan rijen: mijn vrienden en ik doen dat niet. Da's heel simpel. Mensen zullen
het misschien niet geloven, maar we're just not fucking interested. Misschien
is dat een van de redenen waarom ik altijd graag terug thuis kom: omdat ik geen
straffe ben in vakantielieven versieren. Of omdat de vrouwen nergens zo goed
zijn als hier." (lacht)
En omdat je hier minder opgelicht wordt. Of niet?
DAESELEIRE: (laconiek) "Euh, toch wel, elk jaar rond april. Door de staat.
(lacht) Maar verder heb ik inderdaad geen klagen. Ik heb 25 jaar geleden eens
luidsprekers gekocht op straat, maar die werken nog steeds perfect. En ik kocht
ooit een schilderij dat achteraf vals bleek te zijn, maar dat werd mij daarna
volledig en correct terugbetaald door het veilinghuis."
In Antwerpen kwam je nog geen vrouwen tegen die je
naar een bar meelokten om je daar platzak te zuipen?
DAESELEIRE: "Tja, je moet het verschil kennen tussen een scam en gewillig
meegaan, natuurlijk." (lacht)
Het zou anders wel leven kunnen brengen in het
Antwerpse nachtleven. Jij werpt je tegenwoordig graag op als ambassadeur van
die uitgaanswereld.
DAESELEIRE: "Ik vind dat noodzakelijk. Want dat nachtleven, daar bestaat
momenteel echt geen visie over. Het wordt stiefmoederlijk en zelfs dictatoriaal
behandeld en bestraft. En tegelijk wil het stadsbestuur uitpakken met Antwerpen
als bruisende wereldstad, ideaal voor een citytrip. Maar sorry: mensen willen
niet shoppen, eten, en dan hun bed in. Mensen komen ook om uit te gaan. Voor de
stad zelf is dat erg belangrijk, dus laat dat toch gewoon bestaan? Neen, nu
wordt het nachtleven in Antwerpen herleid tot drie à vier bunkers waar je
lawaai mag maken, en that's it. Sorry, maar dat is niet genoeg."
(op dreef) "Natuurlijk moet je
geluidsoverlast binnen de perken proberen houden. Maar het is ook een kwestie
van geven en nemen. Het centrum van een stad is geen rusthuis. Als je wil dat
het alleen overdag bruist, dan woon je niet in een stad, maar in een
dorp."
Het zit je echt dwars.
DAESELEIRE: "Ja, ik kan daar kwaad om worden. Maar het Antwerpse nachtleven
is nu eenmaal mijn biotoop. Daar gebeurt ook veel meer dan alleen maar zuipen
en druggebruik. Dat nachtleven is een uitlaatklep, een noodzakelijk weefsel
voor de stad. Dat wordt zwaar onderschat. Het stadsbestuur vindt dat alles
functioneel moet zijn, maar een stad stopt echt niet met ademen als de zon
onder gaat."
Ik kan me wel voorstellen dat burgemeester Bart De
Wever daar weinig voeling mee heeft. Misschien moet je hem eens meenemen naar
La Rocca?
DAESELEIRE: "We gaan hem alleszins proberen duidelijk maken dat het anders
moet. We zijn met een aantal mensen een charter aan het opstellen waarin we een
onze verzuchtingen duidelijk proberen te maken. Ik kan er nog niet te veel over
zeggen, maar het komt erop neer dat we vragen om verdraagzaamheid en het besef
dat het uitgaansleven een belangrijk deel is van de Antwerpse samenleving. Want
mensen feesten sowieso, hoor. Mensen hebben een uitlaatklep nodig, een kader
voor sociaal contact. Nu lijkt het precies of we allemaal thuis moeten zitten
achter onze computer om met elkaar te chatten. En dan laten we onze baby's
binnen 20 jaar allemaal maken in laboratoria, en hebben we alleen nog maar
cameraseks. Dat zou toch spijtig zijn?"
Als dat geen oplichterij is, weten we het ook niet
meer. Bedankt!
