Labels

(Foto: rd.llb.be)

Dit weekend viert voorzitter Tom Van Grieken zijn eerste halfjaar aan het roer van het Vlaams Belang. Hij zoekt al zes maanden naar een identiteit op het snijpunt tussen de softere aanpak van Gerolf Annemans of de harde anti-islamlijn van Filip Dewinter. een ideaal moment om samen met politicoloog Dave Sinardet (Universiteit Antwerpen) een stand van zaken op te maken over die tweestrijd. "Stunts mogen de boodschap niet ondersneeuwen." (15 april '15)

In het Franse Front National voltrekt zich het ene familiedrama na het andere. Onder druk van voorzitster Marine Le Pen trok haar vader Jean-Marie zich terug uit de partij. Marine was het beu zich te moeten verantwoorden voor de aangebrande uitspraken van het voormalige partijboegbeeld, die onder andere de Holocaust minimaliseerde.

Het doet denken aan een discussie die al langer woedt bij het Vlaamse equivalent van het FN: het Vlaams Belang. Vlak na de desastreus verlopen verkiezingen in 2014 gaf toenmalig voorzitter Gerolf Annemans zijn opvolger de raad mee om een keuze te maken tussen een softere aanpak, of de harde anti-islamlijn van onder anderen Filip Dewinter. Dit weekend viert voorzitter Tom Van Grieken zijn eerste halfjaar aan het roer van de partij - een ideaal moment om samen met politicoloog Dave Sinardet (Universiteit Antwerpen) een stand van zaken op te maken over die tweestrijd.
SINARDET: "Het Vlaams Belang worstelt al lang met de keuze tussen heel radicaal en extreem vuilgebekt zijn, of proberen minder choquerend voor de dag te komen. Vooral Filip Dewinter is altijd een obstakel geweest voor een meer gematigde toon. Maar de nieuwe voorzitter zal daar zijn stempel nog wel drukken."
VAN GRIEKEN: "Ik heb bij mijn aantreden heel duidelijk gemaakt dat het Vlaams Belang tegen een systeem is, en niet tegen mensen of individuen. En ik stel tevreden vast dat iedereen in de partij zich aan dat ordewoord heeft gehouden. Zelfs in de periode van de aanslag op Charlie Hébdo hebben we benadrukt dat er veel gematigde moslims zijn, maar dat enkelingen het voor de rest verpesten."

Filip Dewinter kan wel niet nalaten te provoceren: onlangs kreeg hij het hele parlement over zich heen omdat hij de Koran "de bron van alle kwaad" noemde.
SINARDET: "Ik veronderstel dat daar bij Dewinter een deel frustratie om een gebrek aan media-aandacht bij meespeelt. Volgens hem is het antwoord op de problemen van het Vlaams Belang blijkbaar: nog een versnelling hoger schakelen, en harder gaan roepen. De vraag is of dat wel een goeie strategie is voor het Vlaams Belang."
VAN GRIEKEN: "Ik sta nochtans tweehonderd procent achter de boodschap die Dewinter daar verkondigde. Meer zelfs: ik had enkele weken daarvoor exact hetzelfde gedaan in het Vlaams parlement. Maar als Filip zoiets doet, wordt dat blijkbaar plots een halszaak."
"Provoceren zit ook in ons DNA als oppositiepartij. Maar we moeten er wel voor waken dat onze boodschap niet ondergesneeuwd raakt door stunts uit te halen. Dat heeft ons in het verleden soms parten gespeeld. We mogen niet bang zijn om te roepen en dingen te benoemen die anderen niet durven aanduiden. Maar soms moeten we de nuance laten primeren op de voorhamer."

Dat provocerende was nochtans wat de partij in 2004 naar een absoluut hoogtepunt stuwde: het Vlaams Blok werd toen zelfs veroordeeld voor racisme.
VAN GRIEKEN: "Dat zie je verkeerd: op dat moment hadden we ook al een verruimingsoperatie doorgevoerd. Met figuren als Marie-Rose Morel en Jurgen Verstrepen brachten we een heel genuanceerd verhaal, dat ons toeliet te groeien. En ik ben ervan overtuigd dat die groeimarge er nog steeds is."
SINARDET: "De CD&V- en VLD-kiezers die het VB toen binnen haalde, zijn intussen allemaal naar N-VA getrokken. Die ga je moeilijk kunnen terughalen met een radicaal discours. Integendeel: als het VB op lange termijn wil denken, kan het zich beter presenteren als een valabel alternatief voor gefrusteerde N-VA'ers, in plaats van zich te ontpoppen tot een extreem provocerende partij in de marge. N-VA probeert zich daar nu trouwens al tegen in te dekken, door zich sterk te profileren op VB-thema's als veiligheid en migratie."
VAN GRIEKEN: "Ik ga volledig akkoord dat het VB niet altijd radicaler dan de rest moet zijn. Integendeel: als sommigen onze boodschap bijtreden, neem ik dat als teken dat wij het juiste pad bewandelen. Maar ik heb wel de indruk dat N-VA zich op onze thema's profileert om de aandacht af te leiden. Of denkt u dat het toeval was dat De Wever zijn beruchte uitspraken over racisme deed op het moment dat de Vlaamse regering voor het eerst in haar geschiedenis een verlies van 500 miljoen euro boekt? Dat wordt onze voornaamste rol, de komende jaren: N-VA ontmaskeren."