 |
| (Foto: Koen Bauters) |
"Wees gerust: zoals ons vind je er geen
vijf in België." Marc Coucke beseft maar al te goed dat hij en Roland
Duchâtelet verbazend veel gemeen hebben. Ze runnen niet alleen elk een
multinational (respectievelijk farmareus Omega Pharma en elektronicabedrijf ELEX) en een voetbalclub
(KV Oostende en Standard Luik), ze hebben ook een enorm gelijklopende visie op
de Belgische samenleving. "De mensen moeten mét ons betogen, niet tegen
ons!" (26 februari '15)
Als de Gentse Korenlei baadt in een subtiel
winterzonnetje, lokt dat traditioneel hordes studenten naar de oevers van de
Leie. Op weg naar het klasserestaurant Coeur d'Artichaut, waar zakenwonders
Marc Coucke (50) en Roland Duchâtelet (68) op mij wachten voor een hartige
Winterkost, bevind ik me dan ook plots te midden een dertigtal jongelingen die
een pintje drinken, een joint roken en net geen bloemen in mekaars dreadlocks
draaien. De vraag overvalt mij of een van hen zich misschien ooit bij de
twintig rijkste mensen van België zal mogen scharen, zijn eigen voetbalclub in
eerste klasse zal runnen of een interview aan P-Magazine zal geven, maar
voorlopig lijkt het mij beter te focussen op de twee heren die dat wel al
presteerden, en op wonderbaarlijke wijze anderhalf uur in hun agenda vonden.
"Dit is het enige gat in mijn dag,"
klinkt Marc Coucke vrolijk wanneer we aan tafel gaan. "Ik wist op voorhand
niet wat er met mij zou gebeuren toen ik Omega Pharma verkocht (voor 3,6
miljard aan het Amerikaanse Perrigo, red.): ofwel zou ik na die verkoop nog een
versnelling hoger schakelen, ofwel zou ik alle dagen in de zon liggen luieren.
Het is het eerste geworden. Aard van het beestje, hé."
Hoeveel uur slaapt u nog gemiddeld per nacht?
COUCKE: "Wees gerust: genoeg. Maar door de moderne communicatiemiddelen
is het veel gemakkelijker om altijd en overal bezig te blijven. Je kan werken
van het moment dat je ogen open gaan tot ze dichtvallen van de slaap. Bij mij
is dat doorgaans rond 2 à 3 uur 's nachts. Dat was als student ook mijn
bioritme, en dat komt erg handig van pas nu ik met Amerikaanse zakenlui moet
omgaan: ik werk gewoon op New York-tijd!"
Hebt u ook nog steeds diezelfde drive, meneer
Duchâtelet?
DUCHATELET: "Ik werk niet
tot drie uur 's nachts, als je dat bedoelt. Maar ik doe het wel nog
steeds graag, en dat is de essentie. Wij kunnen ons permitteren om te doen wat
we graag doen omdat wij nu eenmaal genoeg geld hebben, maar ik hoop dat in de
toekomst mensen meer en meer naar die richting kunnen evolueren. Daarom ben ik
een grote voorstander van een basisinkomen voor iedereen, zodat mensen hun
eigen leven in handen kunnen nemen, in plaats van slaven te zijn van de arbeid.
Want dat zijn velen vandaag nog steeds. Te veel mensen werken enkel om het geld. Ik vind
dat dat tijdperk stilaan mag eindigen."
Dat jullie het geld hebben vergaard om te doen wat
jullie willen - hier zit tenslotte een kleine 2 miljard aan tafel - ligt dat
aan talent of toeval?
DUCHATELET: "Ik denk dat allerlei elementen daarin meespelen, maar toeval
heeft wel een groot aandeel."
COUCKE: "En goeie genen! (lacht) Maar even serieus: dat hier vandaag
zoveel geld aan tafel zit, is omdat wij het geluk hadden het juiste talent te
hebben. Voor hetzelfde geld was ik een erg goeie kruisboogschutter, en dan zou
je waarschijnlijk geen interview met mij willen. Maar ik ben nu eenmaal geboren
met een vaardigheid die in onze maatschappij extreem geapprecieerd wordt,
namelijk een bedrijf runnen. We moeten er alleen voor zorgen dat we ons
daardoor absoluut geen betere mensen voelen."
"Daarom willen wij ook middelen ter
beschikking stellen om de mensen die dat geluk niet hebben of die pech hebben
in het leven omhoog te trekken. En dáárom reclameren wij vaak op de overheid,
die dat verhindert. Want zodra wij iets willen doen, zegt de overheid: geef het
eerst aan ons."
Omdat de overheid zelf al een mechanisme heeft om
sukkelende mensen te helpen: de sociale zekerheid.
COUCKE: "En de overheid doet inderdaad fantastische zaken rond zorg,
onderwijs, autostrades en nog een heleboel andere dingen. Maar in totaliteit
kost het te veel voor wat we krijgen, en dat is spijtig. Dus daarom: verminder
dat overheidsbeslag zodat de overheid efficiënter wordt."
DUCHATELET: "De sociale
zekerheid is een zegen voor onze maatschappij, maar ze wordt
gefinancierd op een verkeerde basis: met belastingen op arbeid. In Denemarken
financiert men de sociale zekerheid met belastingen op consumptie, dus het kan
wel degelijk anders. Maar als hier iemand voorstelt om de BTW op te trekken om
op die manier een tax shift te bewerkstelligen, gaan de vakbonden meteen dwars
liggen."
Omdat de vakbonden ervan overtuigd zijn dat er
eerst nog veel meer geld te halen valt bij het groot kapitaal. En eerlijk
gezegd: wie ziet hoe Zwitserse grootbanken rijken belastingen helpen ontduiken,
is geneigd hen gelijk te geven.
DUCHATELET: "Dat is een misvatting. Het geld dat ons via Zwitserland en
Luxemburg ontglipt is al bij erg weinig. Dat men zoals met Luxleaks en Swissleaks (onderzoeken
naar belastingontduiking, red.) belastingontduiking ontmoedigt, is een goede
zaak. Anderzijds is de hetze tegen Marc Coucke in verband met de meerwaarde op
aandelen die hij verkoopt een afleidingsmenoeuver om het wanbeleid van de
overheid te verdoezelen. Ze zochten een zwart schaap, en hebben dat
gevonden in de ondernemers."
Doet u zelf aan 'fiscale optimalisatie', zoals dat
dan zo mooi heet?
DUCHATELET: "Dat heb ik altijd al gedaan. Daar is niets mis mee."
Hebt u dan ook rekeningen in Zwitserland of
Luxemburg?
DUCHATELET: "Neen. Maar dan nog: een rekening hebben in Zwitserland is op
zich niet verboden. De wet is de wet, en wat mag, dat mag. Zo simpel is
het."
COUCKE: "Op het moment dat die Swissleaks-affaire losbarstte, zei mijn
moeder meteen dat ze er gerust in was dat ik niet op de lijst met
belastingontduikers zou staan. Al mijn geld zit namelijk in Merelbeke, dus wie
van mij alles wil weten, moet wachten op MerelbekeLeaks."
Gekke voorzitters
Wanneer het voorgerecht - gemarineerde hondshaai
met uiencompote - ter tafel komt, krijgt Marc Coucke pretoogjes. "Ah, nu
kan ik eindelijk eens de vis van het jaar proeven!" Coucke mag door de
verkoop van Omega Pharma dan wel euromiljardair geworden zijn, het zijn nog
steeds de kleine dingen in het leven die het hem doen. "Een van mijn
mooiste momenten van het jaar was toen we met Oostende met 3-5 gaan winnen zijn
op Standard. Achteraf klampte ik Roland aan en zei ik: ach, het blijft
tenminste binnen de familie." Coucke schatert, Duchâtelet ook - ze zijn
achterneven. "We hebben niet zo geweldig veel contact met elkaar,"
zegt Duchâtelet. "Maar we komen mekaar natuurlijk wel tegen." Zeker
nu Coucke zijn oude liefde - de koers - helemaal inruilde voor het voetbalstadion.
"Omega Pharma-Lotto, dat was mijn project.
Daar werden de transfers van onder andere Cadel Evans en Philippe Gilbert op
mijn bureau in Nazareth getekend. Maar toen ik vorig jaar met Patrick Lefevere
in zee ging voor Omega Pharma-Quickstep (nu Etixx-Quickstep, red.) heb ik
gezegd: ik doe niets meer. Je moet ergens prioriteiten stellen."
Hoe ziet die prioriteitenladder er dan precies
uit?
COUCKE: "De basis van alles blijft natuurlijk het familieleven. Daar
moet je minimumnormen stellen: enkele uren met de kinderen onnozel doen, en je
kan er weer een paar dagen tegen. Maar professioneel gaat Omega Pharma-Perrigo
altijd voor. Ik heb net fors geïnvesteerd in een vastgoedproject met
Oostendenaar Bart Versluys, en ik heb hem meteen gezegd dat als OPP mij
oproept, ik meteen alles laat vallen. En KV Oostende, dat zit daar ergens
tussenin."
Is er bij u ook een prioriteitenlijstje, meneer
Duchâtelet?
DUCHATELET: "Bij mij loopt dat allemaal dooreen."
Maar het dagelijks bestuur van Standard Luik volgt
u wel van dichtbij op?
DUCHATELET: "Helemaal niet. Ik heb eigenlijk nog nooit aan micromanagement
gedaan bij Standard. Voor de journalisten en supporters van een voetbalclub die
zelf elke dag opstaan en gaan slapen met die club, is het misschien moeilijk om
te vatten dat een voorzitter er niet zo dicht op zit, maar toch is het
zo."
Dan bent u bij de andere clubs waar u in stapt nog
minder betrokken?
DUCHATELET: "Ik wil nu niet te veel over voetbal praten, maar in het
algemeen is mijn manier van werken altijd geweest dat ik mensen verantwoordelijkheid
geef. Ik heb gewoon de tijd ook niet om met dergelijke dingen van dichtbij
bezig te zijn."
Hebben jullie een fundamenteel andere manier om
met voetbalclubs om te gaan?
COUCKE: "Roland staat sowieso al veel verder in zijn project. Bij KVO
ben ik momenteel dieper betrokken, omdat die structuur nog niet perfect
afgesteld is om op eigen kracht verder te gaan. Maar dat komt nog wel. Hoe lang
zit jij eigenlijk al in het voetbal, Roland?"
DUCHATELET: "Tien jaar, zoiets."
COUCKE: "Voilà: ik zit er bij wijze van spreken tien maanden. Ik ben ook
meer een supporter, hé."
Is dat bij u minder het geval, meneer Duchâtelet?
DUCHATELET: (zwijgt)
COUCKE: "Ik geloof dat Roland
liever niet over voetbal spreekt." (lacht)
Dan vraag ik het maar aan u, meneer Coucke: wat
zoeken zakenmensen in de voetbalwereld? Want die branche verschilt toch erg van
de zakenwereld?
COUCKE: (wuift weg) "Als je tien verschillende sectoren van de economie
bekijkt, zal je vaststellen dat die ook allemaal hun eigen wetten hebben, hoor.
Voetbal is niet meer of minder speciaal dan wielrennen, vastgoed of de
farmawereld. Het enige verschil is dat ik niet in het voetbal zit om geld te
verdienen. Ik wil gewoon dat KVO op termijn breakeven draait qua loon,
inkomsten en uitgaven. Voor de rest verschillen voetbalclubs weinig van
beursgenoteerde bedrijven, alleen heb je geen aandeelhouders die dividenden
verwachten, maar supporters die punten willen."
Ik kan me wel voorstellen dat supporters soms
minder rationeel zijn. Daar kan meneer Duchâtelet van meespreken.
COUCKE: (lacht) "Awel, daar ben ik nu niet zeker van. Ik heb de indruk
dat het allebei kortetermijndenkers zijn."
DUCHATELET: (zwijgt en glimlacht)
COUCKE: (lacht nog harder)
Is het een correcte inschatting om jullie
antipodes te noemen?
DUCHATELET: "Neen, dat denk ik niet."
COUCKE: "Misschien ben ik een beetje populistischer en hij een beetje
koeler, maar we hebben niet exact hetzelfde DNA, hé. Alleszins: als je ziet dat
we allebei bedrijven runnen, in België geëngageerd blijven, en in het voetbal
investeren… Met die beschrijving ga je er in België maar een stuk of vijf vinden."
DUCHATELET: "Marc
communiceert ook veel beter."
COUCKE: "Ja maar, ik zit écht
niet in het voetbal om geld te verdienen, hé. Ik zeg dat niet alleen, ik meen
dat ook."
DUCHATELET: "Maar goed ook, want
met een voetbalclub kan je geen geld verdienen. De situatie op dat vlak is in
Europa heel anders dan het voetbal in de VS. Daarentegen zijn er steeds meer
mensen die dankzij het voetbal hun brood - en meer - verdienen. Maar het is een
illusie dat je door te investeren in een voetbalclub geld kan verdienen. Je
moet proberen geen geld te verliezen, dáár komt het op neer. (lacht) Je moet er
een beetje gek voor zijn."
COUCKE: "Voetbal is vooral een hobby waar je ongelooflijk veel mensen
gelukkig mee maakt. Toen ik zei dat ik in het voetbal zou stappen, kwamen veel
mensen mij zeggen dat mijn rendement niet voldoende zou zijn. Maar alsjeblief
zeg, als je naar de cinema gaat, maak je je toch ook geen zorgen over het
rendement? Maar goed, snijd maar een van uw andere onderwerpen aan dan voetbal.
Roland heeft geen zin om erover te spreken."
Moddergooiende Tobback
Bij het hoofdgerecht - een succulente hoevekip -
gooien beide CEO's het dan maar over een andere boeg. Al snel ontspint zich een gesprek over hoe de
logge Belgische staatsstructuur ondernemerschap belet. Wat begint als een paar
zuchtende opmerkingen, evolueert al snel naar oprechte ergernis.
DUCHATELET: "90% van de wetten die vandaag bestaan in België zijn bedacht in
een tijdperk dat er geen internet bestond. De wetten actualiseren naar de 21e
eeuw zou dus een topprioriteit moeten zijn, maar daar komt niets van in huis. De reden? Daarmee kunnen
politici niet in de krant komen, dus daar kunnen ze geen stemmen mee winnen."
U pleit er eigenlijk voor om van nul te
herbeginnen.
DUCHATELET: "Inderdaad. In onze bedrijven doen wij dat om de twee jaar. Dan
nemen wij ons boek met wetten - want wij hebben ook wetten in onze bedrijven,
over hoe er aangekocht moet worden, over wie wat moet controleren enzovoort -
en herzien wij alles."
COUCKE: (heft een vingertje op) "Altijd met het doel om alles simpeler
te maken."
DUCHATELET: "Maar bij
de Belgische overheid gebeurt dat niet."
Bij jullie gaat het natuurlijk om bedrijven van
enkele honderden werknemers. De Belgische staat moet voor 11 miljoen burgers
zorgen. Dat kan je niet snel even resetten.
COUCKE: (fel) "Dat is net reden te meer waarom het de plicht van de
overheid is om haar structuur simpeler en moderner te maken. Neem nu de Senaat:
er is geen enkele reden waarom die nog niet afgeschaft is! Nu hebben ze plots
het warm water uitgevonden, en hebben ze na diepgaand onderzoek besloten geen
foie gras meer te serveren in de Senaat. (roept) Ze moeten de Senaat
afschaffen, niet die foie gras! Want als jouw brutoloon veel te duur is voor
jouw werkgever en jij houdt daar te weinig van over, ligt dat ook aan die
totaal overbodige Senaat."
"Laat er geen misverstand over bestaan: ik
vind dat werknemers in België te weinig verdienen. Wij willen hen graag opslag,
een promotie of een bonus geven. Maar dat is de grootste boete die je als
ondernemer in België kan krijgen, omdat de loonlasten zo hoog zijn. Ik snap
niet dat die 120.000 mensen die in november gaan betogen zijn voor eerlijke
belastingen dáár hun pijlen niet op richten, in plaats van op de ondernemers.
Ze moeten in feite met ons mee gaan betogen, niet tegen ons."
Die betogers bekijken het anders: jullie hebben
meer geld dan jullie ooit kunnen opmaken, en zij moeten aan het eind van de
maand krabben om toe te komen. Een rechtstreekse herverdelingsoperatie lijkt
dan logischer.
COUCKE: "We willen wel hoor, maar dan moeten ze al die overheidszever er
eerst tussenuit halen. Want daar blijft veel geld hangen."
DUCHATELET: "De Belgische overheid faalt op dat vlak. Alle andere Europese
landen hebben sinds 2000 hun personeel en uitgaven verminderd, maar bij ons is
dat net enorm verhoogd. En hoe wordt dat apparaat betaald? Door belastingen op
onze werknemers, waardoor die duurder zijn dan die in Frankrijk, Duitsland of
Nederland. En als ondernemers als Marc en ik dan moeten beslissen over een
volgende investering in een fabriek, tja…"
Hoe vaak hebben jullie zelf de afgelopen jaren al
gedacht: dat doet de deur dicht, ik vertrek hier?
DUCHATELET: (afgemeten) "Onze activiteiten zitten nu al maar voor 10 procent
in België."
COUCKE: "Ikzelf heb dat nooit overwogen. Ik zit in België en ga altijd
in België willen blijven. Meer zelfs: ik ben de mensen van Perrigo aan het
overtuigen om nog heel veel Belgen aan te werven, omdat de kwaliteit van onze
werknemers zo hoog ligt. En toch zou ik graag hebben dat het ondernemersklimaat
hier verbetert, en vind ik dat ik het recht heb om te blijven zeggen: word
efficiënter."
Dat is een deel van de reden waarom u vlak na de
verkoop van Omega Pharma in november nog zei: ik investeer mijn geld liever
zelf dan dat ik het aan de overheid geef. Want dat vond u een bodemloze put.
COUCKE: "Voor de duidelijkheid: ik betaal nu al zeer veel belastingen.
Alleen heb ik nu één deal gedaan waar ik volgens het Belgisch recht geen
belastingen op moet betalen. Dat heeft niet eens met ontwijking te maken. En
eigenlijk zou ik liever mijn deel aan de overheid geven, want zo hoort het ook.
Het mag zelfs meer zijn. Maar alleen als de overheid dat waard is, als het op
de juiste manier geïnvesteerd wordt, en als mijn werknemers er meer aan
overhouden."
Hebt u op het moment dat meneer Coucke zijn
bedrijf verkocht ook overwogen uw belang in Melexis van de hand te doen?
DUCHATELET: (droog) "Daar is totaal geen reden toe."
Het zou wel dé manier zijn om nog te cashen voor
er een vermogenswinstbelasting komt.
DUCHATELET: "Dat soort dingen is voor mij niet het belangrijkste. Voor mij
gaat het vooral over hoe je de economie kan aanzwengelen. En ik zeg u één ding:
dat is niet door de overheid te vergroten. Dat kan alleen maar door ondernemers
goesting te doen krijgen om te ondernemen, en door de mensen aan de basis geld
te geven om te consumeren. En verder: ik denk niet dat de overheid veel van ons te klagen
heeft. Twee van de grootste belastingbetalers van België zitten hier
samen aan tafel, denk ik."
Ik neem aan dat u het niet over mij en de
fotograaf hebt.
DUCHATELET: (grijnst) "Zelfs als je enkel kijkt naar de belastingen die wij
met Standard betalen: dat gaat elk jaar om 8,5 miljoen euro. Voor onze bedrijven, die
ongeveer 700 werknemers in België tellen, ligt dat tussen de 30 en 40 miljoen
euro."
COUCKE: "Het weekblad Trends heeft eens uitgerekend dat ik sinds de
oprichting van Omega Pharma alleen al aan sociale lasten 1,1 miljard euro
betaald heb. Da's niet slecht, zeker? Kan je je dan voorstellen hoe het voelt
om elke zondag in de 7e Dag een of andere politicus te zien die mij
als voorbeeld noemt van hoe het niet moet? Meestal is het dan nog Bruno
Tobback: elke keer hij geïnterviewd wordt, begint hij modder te gooien naar
mij. Terwijl de mensen waar hij zogezegd voor opkomt net diegenen zijn waar ik
ook voor wil opkomen. Maar het zijn verdomme zijn structuurkes die dat
tegenhouden!"
"Kijk, Roland en ik doen al een bijdrage, en
we willen gerust nog veel meer doen als de overheid zorgt dat zij efficiënter
wordt. Want het is bij de gratie van een groep koppige, honkvaste Belgische
ondernemers dat al die jobs hier nog zijn. Daarom moet de overheid nu dringend
het tij proberen keren. Want op een bepaald moment gaan ze vaststellen: shit,
er zit geen vis meer in de zee. En dan mag je nog zoveel belastingen op vis
heffen als je wil: als de vis weg is, ga je enkel nog graten ophalen."
Als de loonlasten in België lager worden, gaat u
dan bedrijven uit het buitenland terug halen?
DUCHATELET: "Dan gaan ze alleszins niet meer delokaliseren."
Maar haalt u persoonlijk bedrijven terug?"
DUCHATELET: "De belasting
op tewerkstelling in Duitsland, waar wij fabrieken hebben, is 25% lager dan bij
ons. Dat is dus een hele weg te gaan."
COUCKE: "Zo werkt het ook niet. Je kan niet principieel zeggen dat je
dan extra bedrijven naar hier gaat halen. Maar ik blijf er wel bij: als de
loonlasten met 10 procent naar beneden gaan, ga je binnen de kortste keren
minder werklozen hebben en gaan de nettolonen stijgen."
Geen standbeeld
Opvallend: de heren drinken geen wijn bij hun
lunch. "Eigenlijk drink ik nooit alcohol overdag," legt Coucke uit.
"Enkel 's avonds laat durf ik wel een flesje open te doen, terwijl ik naar
de herhaling van De Ideale Wereld en Terzake kijk. Kijk jij daarnaar,
Roland?" Duchâtelet schudt het hoofd. "Ik heb geen tijd voor
tv."
Dan hebt u vast ook het programma The Sky is the
Limit, het realityprogramma dat het leven van rijke Vlamingen volgt, nog niet
gezien? Jullie vallen nochtans recht in de rekruteringspoel.
COUCKE: "Zalig programma! (naar Duchatelet) Ik heb u daar volgend jaar
voor ingeschreven. (hilariteit) Mij hebben ze natuurlijk gevraagd om mee te
doen, zowel vorig jaar als dit jaar. Maar ik vind het veel leuker om ernaar te
kijken."
Het is dan ook pure uitlach-tv.
COUCKE: "Ik vind het dit jaar toch al iets beter. Maar goed, zolang zij
mensen vinden die eraan meedoen, is toch alles in orde? Zo'n Willy Naessens aan
de slag zien, dat is fantastisch."
Anderzijds is de hoon die zij oogsten van een veel
lichter allooi dan wat jullie soms over je heen krijgen.
DUCHATELET: "Ach, dat zijn totaal verschillende dingen. De reden dat mensen
op Marcs kap hebben gezeten is omdat de overheid faalt. Politici hebben
eigenlijk de frustratie en de woede van het volk in de richting van Marc
gestuurd. Dat vind ik heel erg, zo je verantwoordelijkheid ontvluchten."
COUCKE: "En dan nog gaat het om een bijzonder beperkt aantal mensen die
op mijn kap zitten. Het is altijd diezelfde vijf procent, die jaloers is omdat
ik nu veel geld op mijn rekening heb. Maar heb jij niet eens uitgerekend wat
het zou opleveren als ze mij alles afpakken, Roland?"
DUCHATELET: "Dan kunnen ze daar twee dagen de Belgische overheid mee
financieren."
COUCKE: "Twee dagen! Maar dan zijn ze wel Marc Coucke kwijt, met al zijn
bedrijven, en zijn ze 's anderendaags 1.000 werklozen rijker. Kijk, ik hoef
absoluut geen standbeeld. Het enige dat ik wil, is een beleid dat 50 nieuwe
Couckes en Duchatelets oplevert. Maar wat doen ze? Ze gebruiken ons als
voorbeeld van hoe het niet moet."
Is het ook als reactie op die hetze dat u nu zo
uitpakt met uw investeringen? U beloofde ooit 2.000 nieuwe jobs te creëren met het
geld dat u overhield aan de verkoop van Omega Pharma, en dat lijkt een erezaak
te worden.
COUCKE: "Ik ga zelfs ver over die 2.000 jobs zitten. Maar het is geen
erezaak, ik zit gewoon zo ineen. In het foldertje van Bodysol, het allereerste
product dat ik ooit uitbracht, stond al: dit is Belgisch. Ik vind dat leuk: we
zijn een klein landje, maar als we ons goed positioneren, lukt alles."
"Er heeft ook nog nooit zo veel
ondernemerschap gezeten in België, dat merk ik aan het aantal mensen dat mij
vraagt om in hun zaak te investeren. Maar tegelijk staat er ook 255 miljard op
spaarboekjes niets te doen. Dat de overheid eens nadenkt over hoe ze dat
spaargeld bij die ondernemers krijgt, in plaats van de foie gras in de senaat
af te schaffen!"
Hebt u zelf ook suggesties?
COUCKE: (afgemeten) "Dat is niet aan mij om die oplossing te bedenken.
Maar de basis is dat ze vertrouwen moeten creëren in ondernemerschap. Want wie
vandaag denkt aan een eigen bedrijf opstarten, en dan op het nieuws 120.000
mensen ziet betogen tegen de ondernemers, dan trek je al snel je staart
in."
DUCHATELET: "Ik denk dat als ondernemers succesvol zijn, er altijd wel
mensen geld gaan storten. Financiering is niet meteen het grootste probleem.
Het grote probleem is de negatieve sfeer die nu bestaat rond ondernemerschap:
we lijken wel de dieven van de maatschappij. Zo ver hebben de socialisten en de
vakbonden het gebracht, dat de mensen dat geloven."
COUCKE: "Ik heb lang geleden al voor mezelf beslist: ik trek me daar
niets van aan, en ik zet door. Dinsdag ga ik mijn tweede investering bekend
maken. Ik schat dat ik voor eind 2016 4 à 5 nieuwe bedrijven naar de beurs ga
leiden. Ik blijf gewoon mijn job doen en hoop dat het klimaat op een juiste
manier evolueert. En dat mensen het appreciëren."
Ik neem aan dat jullie analyse van het economische
klimaat breed leeft in ondernemerskringen…
DUCHATELET: "Als je het aan tien mensen vraagt, zullen er 9 hetzelfde denken
als ons."
Wordt het dan niet stilaan tijd voor de partij van
de ondernemer?
DUCHATELET: (gelaten) "Dat
haalt niets uit."
Met een boodschap die zo simpel is, kan het niet
moeilijk zijn om stemmen te halen. Als je iets wil veranderen, moet je in het
parlement zijn.
DUCHATELET: (wuift weg) "Daar gaan wij ons niet mee bezighouden."
COUCKE: "Inderdaad. Het ergste van al is dat ik ervan overtuigd ben dat
wat wij zeggen het meest sociale beleid van allemaal is. Men zegt dat wij
asociaal zijn, maar no way. Wij willen net de mensen die het echt nodig hebben
helpen, zodat ze netto meer overhouden."
Die laatste twee zinnen werden uitgesproken door
elke partij in de aanloop naar de verkiezingen. Het klinkt nogal leeg.
COUCKE: "Dat is omdat dat de basis van alles is: zorgen dat er meer
koopkracht is, ondernemers en bedrijven. Niet zorgen dat er meer belastingen
zijn."
Meneer Duchâtelet: u hebt het natuurlijk
geprobeerd in de politiek met uw partij Vivant, en als senator voor Open VLD
van 2007 tot 2010.
Bent u blij dat u uit dat wespennest geraakt bent?
DUCHATELET: (glimlacht breed) "Ik denk dat ik zowat de enige ondernemer was
in de verzamelde parlementen, een redelijk zeldzame verschijning. Ik heb het
relatief lang volgehouden ook. Ik heb daar alleszins mijn best gedaan, en ik
denk dat ik toch een paar goeie resultaten gehaald heb in het parlement. Ik heb
bijvoorbeeld tijdens de crisis ervoor kunnen zorgen dat ondernemers hun
belastingen op tewerkstelling met drie maanden mochten uitstellen op een moment
dat ze geen krediet meer kregen van de banken en ze veel verlies maakten. Meer
dan 100.000 bedrijven hebben daar gebruik van gemaakt. Daarnaast nam ik het initiatief om de tijdelijke
werkloosheid voor bedienden mogelijk te maken. Heel belangrijk voor bedrijven
die tijdelijk zonder werk vielen maar geen geld genoeg hadden om de hoge
ontslagpremies van hun bedienden te betalen. Ik denk dat weinig politici
in hun politieke carrière zoveel betekend hebben voor het bedrijfsleven als ik.
En op zo'n korte tijd!"
U bent nu wel in een nieuwe slangenkuil verzeild
met de saga rond de voetbalbond.
COUCKE: (schatert) "Je hebt absoluut gelijk. Ik ben sinds een paar
maanden lid van het Uitvoerend Comité, maar ik snap het nog altijd niet: de
voetbalbond is ingewikkelder georganiseerd dan Omega Pharma."
DUCHATELET: "Ik vind inderdaad op dat vlak dat wij niet te veel kritiek
moeten hebben op de politiek. Momenteel werkt daar 1,4 miljoen mensen, maar bij
de voetbalbond werkt maar 250 man. Dus laten we eerst proberen de voetbalbond
op de rails te krijgen voor we nog verder kritiek hebben op de overheid, want
dat is ingewikkelder."
De nieuwe generatie van clubleiders - waartoe ook
Club Brugge-baas Bart Verhaeghe behoort - zijn vooral industriëlen. Wat voor
andere structuur willen jullie bij de bond neerzetten?
DUCHATELET: "Ik ben niet van plan om me echt veel met de bond bezig te gaan
houden. Dat heb ik nooit gedaan."
COUCKE: "Dat merk ik nu! (grijnst) Ik zal al erg blij zijn als er bij de
bond überhaupt een structuur komt, want nu bestaat die niet. Ken je het
Peterprincipe (theorie die stelt dat mensen blijven promoveren tot ze plots een
job krijgen die eigenlijk te hoog gegrepen is, red.)? Wel, het is de eerste
keer dat ik merk dat een ganse organisatie dat probleem tegenkomt. De
voetbalbond is dankzij de Rode Duivels plots 20 à 30 miljoen groter geworden,
en is daar niet mee kunnen omgaan. Ze hadden dat kunnen uitgeven aan de clubs,
aan alle voetballers in België, maar waaraan hebben ze het gespendeerd? Aan
zichzelf. Zo zijn we niet getrouwd, hé. Nee, de overheid heeft maatschappelijk
wel een ergere impact, maar voor zo klein te zijn heeft de voetbalbond het echt
veel bonter gemaakt. Zie je wel dat we kunnen relativeren?" (lacht)
Met dank
aan restaurant Coeur d'Artichaut, Korenlei 10, Gent.
