 |
| (Foto: De Morgen) |
De campagnes van de extremistische organisatie Islamitische Staat (IS) lijken steeds dichterbij te komen. Zo raakte onlangs bekend dat het Belgische gerecht in augustus up het nippertje een aanslag van een Nederlands koppel ex-Syriëstrijders op de Europese Commissie verijdelde. Bovendien gaat eind september het terrorismeproces tegen de radicale moslimbeweging Sharia4Belgium van start. En het risico bestaat dat die rechtsgang nog extra olie op het vuur gooit, weet veiligheidsexpert Brice De Ruyver (UGent). (26 september '14)
De campagnes van de extremistische organisatie
Islamitische Staat (IS) lijken steeds dichterbij te komen. Zo raakte onlangs
bekend dat het Belgische gerecht in augustus up het nippertje een aanslag van
een Nederlands koppel ex-Syriëstrijders op de Europese Commissie verijdelde.
Amper enkele maanden nadat Mehdi Nemmouche, nog een andere Syrië-veteraan, het
vuur opende in het Brusselse Joods Museum, rijst dan ook de vraag hoe reëel de
terreurdreiging in ons land is.
Want van alle Europese landen levert België
proportioneel het grootste aantal jihadstrijders aan frontzones in Syrië en
Irak, en experten vrezen dat liefst één op de negen na zo'n expeditie in het
Midden-Oosten terreuractiviteiten opzet in zijn thuisland. Bovendien gaat eind
september het terrorismeproces tegen de radicale moslimbeweging Sharia4Belgium
van start. En het risico bestaat dat die rechtsgang nog extra olie op het vuur
gooit, weet veiligheidsexpert Brice De Ruyver (UGent).
DE RUYVER: "Het kan alleszins een factor zijn die bepaalde mensen nog meer
de extremistische toer op jaagt, bijvoorbeeld als sommigen de perceptie creëren
dat diegenen die daar terecht staan niet correct behandeld worden. En ik vrees
dat bepaalde advocaten daarop gaan aansturen door hen voor te stellen als
slachtoffer van een hetze."
Staat ons mogelijks een reeks aanslagen te
wachten?
DE RUYVER: "Dat is moeilijk in te schatten. Veel hangt af van de
gemoedstoestand van mensen die terugkeren uit Syrië en Irak. Komen ze uit eigen
beweging terug, of hebben ze een missie gekregen? Want het is niet
onrealistisch dat IS kiest voor een offensieve strategie, met aanslagen in de
landen die hen komen bevechten. Daar moeten we toch rekening mee houden, want
alleen al het feit dat enkele honderden Belgen daarheen zijn getrokken, toont
aan dat ook hier een zekere voedingsbodem aanwezig is voor radicale
gedachten."
Tot dusver horen we vooral nieuws over verijdelde
aanslagen, en blijven we gespaard van echt grootschalige terreurdaden. Is de
staatsveiligheid zo goed bezig, of zijn de terroristen eerder amateuristisch?
DE RUYVER: "Dat laatste zou ik toch niet durven stellen. Door het internet
is zelfs de grootste amateur in staat om toch gevaarlijke spullen te
fabriceren. Maar sinds we in 2005 het Coördinatieorgaan voor Dreigingsanalyse
in het leven te riepen, werkt de staatsveiligheid erg goed samen met de
politiediensten. Dat heeft in het verleden bewezen heel performant te zijn - we
hebben toen ook aanslagen verhinderd. Daarbij is het vooral moeilijk om een
juiste timing te hanteren - als je te vroeg ingrijpt, krijg je bijvoorbeeld
geen zicht op de volledige operatie. Maar te laat komen is natuurlijk sowieso
geen optie."
Wat voor doelwitten lopen dan gevaar? Vooral
politieke instellingen, of ook massa-evenementen als de Gentse Feesten of
Tomorrowland? Want de aanslag tijdens de marathon in Boston in 2013 leerde ons
dat ook die niet veilig zijn.
DE RUYVER: "Doorgaans kiezen terroristen voor doelwitten met een hoge
symboolwaarde, zoals internationale instellingen of ambassades. Grote
manifestaties zoals Tomorrowland zijn minder symbolisch. Maar ze zijn wel
belangrijk, en gezien de wijze waarop IS in het verleden al mensen heeft
geliquideerd, bestaat de kans dat ze ook hier een schrikbewind trachten te
veroorzaken, bijvoorbeeld door van openbare plaatsen potentiële risicozones te
maken. Je kan het vergelijken met de moordaanslagen van de Bende van Nijvel in
de jaren '80. Als je in een grootwarenhuis begint te schieten op alles wat
beweegt, weet je dat zoiets een gigantisch effect heeft op het
veiligheidsgevoel van de mensen."
Moeten we dan meer rigoureuze maatregelen nemen
bij zulke massabijeenkomsten?
DE RUYVER: "Er zijn natuurlijk grenzen aan hoe sterk je een samenleving kan
beveiligen. Op den duur komt de kwaliteit van je samenleving daardoor in het
gedrang."
"Bovendien: momenteel voelen de meeste mensen
niet aan dat het er hier zo scherp aan toe gaat, zowel op vlak van de getroffen
veiligheidsmaatregelen, als wat de concrete dreigingen betreft. En misschien is
het maar goed ook, dat we de burger niet systematisch betrekken bij die
veiligheidsmaatregelen. Dat zou pas een angstklimaat creëren."
