nootvandeleu

(Foto: Reuters)

REACTIES // Burgerprotesten nog corruptiebeschuldigingen krijgen Turkse premier klein // "Erdogan is de Turkse Bart De Wever"

Ondanks een woelig jaar met hardnekkige burgerprotesten en aantijgingen van corruptie, haalde de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan bij de presidentsverkiezingen van het afgelopen weekend al in de eerste ronde een absolute meerderheid. Maar de manier waarop hij daarbij te werk ging, verdeelt de Turkse gemeenschap. "Erdogan heeft veel weg van Vladimir Poetin, omdat die ook via allerlei constructies aan de macht weet te blijven."

Ondanks een woelig jaar met hardnekkige burgerprotesten en aantijgingen van corruptie, haalde de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan bij de presidentsverkiezingen van het afgelopen weekend al in de eerste ronde een absolute meerderheid.

Het was de eerste keer dat de Turken rechtstreeks hun president konden kiezen - voorheen wees het parlement die aan. Maar Erdogan mocht na tien jaar als premier namens de islamitische AK-partij geen vierde termijn meer aan zijn loopbaan breien, dus zette hij alles op alles om het presidentschap meer gewicht te verlenen.

"Een handelswijze die hem, in samenwerking met zijn autoritaire leidersschapsstijl, steeds vaker een vergelijking met de Russische premier Vladimir Poetin oplevert, omdat die ook via allerlei constructies aan de macht weet te blijven," weet Selahattin Koçak, Belgische Turk en auteur van "Wie is er bang van de Islam?" Maar Gents N-VA-gemeenteraadslid Ömer Demircioglu ziet dat anders.

DEMIRCIOGLU: "De mensen hebben Erdogan toch met een flinke meerderheid verkozen voor dat presidentschap? Dat moet je respecteren. De oppositie in binnen en buitenland kan niet van elke leider die het wil beschadigen zeggen dat hij op Poetin lijkt. Erdogan is gewoon al veertig jaar aanwezig in de Turkse politiek, en kan op heel wat sympathie rekenen."

Toch is dat succes opvallend, in het licht van de recente protesten in Turkije.

KOCAK: "Je mag de rol van de geschiedenis niet onderschatten: vroeger tuimelde de Turkse politiek van schandaal naar schandaal. De mensen waren dat beu. En toen kwam een sterke populistische figuur als Erdogan, die daar paal en perk aan stelde. Hij heeft ook meer uitstraling dan vorige Turkse leiders. Je zou hem kunnen vergelijken met Bart De Wever bij ons: hij is onmisbaar voor zijn partij, en is untouchable voor de oppositie. Cru gesteld: alles wat hij schijt, wordt goud."

De Vlaams-Turkse politicoloog Orhan Agirdag verwijt Erdogan andere praktijken: volgens hem snoeren aanhangers van Erdogan zelfs in Vlaanderen tegenstanders gewoon de mond.

KOCAK: "Turkije heeft altijd al een sterke controle gehad over Vlaamse Turken. Er zijn zelfs verenigingen die dossiers bijhouden over wat mensen in Vlaanderen zeggen over Turkse politici. Die worden dan gebruikt in moskeeën om stemadvies te geven: stem niet op die Vlaamse politicus, want die is tegen Erdogan. Je moet maar eens een enquête doen: je zal weinig Vlaams-Turkse politici vinden die iets willen zeggen over de Turkse politieke situatie, omdat ze bang zijn dat het hen hier stemmen zal kosten."

En toch hebben we er eentje gevonden, meneer Demircioglu.

DEMIRCIOGLU: "Eerst en vooral: ik denk dat Turken zich beter meer zouden bezighouden met Belgische politiek dan met Turkse. Maar goed, we hebben natuurlijk nog altijd een familiale of culturele band. Ik denk dan ook dat je die klacht van Agirdag meer moet zien in het kader van een strijd in Turkije, tussen de AK-partij van Erdogan en Hizmet. Die middenveldsbeweging staat erg sterk qua organisatie en kapitaal, en heeft ook in Vlaanderen tentakels. In die machtsstrijd bots je vroeg of laat met de regeringspartij."

U bevindt zich dus ook in het Erdogan-kamp?

DEMIRCIOGLU: "Ik vind het eerst en vooral jammer dat politiek tegenwoordig altijd zo gepolariseerd wordt, maar ja, ik ben een sympathisant van Erdogan, vind hem een charismatische leider, en vind dat hij goed bezig is. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik alles goed vind wat hij doet. Ik verwacht bijvoorbeeld dat hij zich als president neutraler zal gaan opstellen, en dat hij meer rekening zal houden met andersdenkende Turken, of het nu om etnische of religieuze minderheden gaat."

In het verleden liet Erdogan Twitter en YouTube al aan banden leggen. Dat verraadt niet bepaald een neutrale opstelling.

KOCAK: "En toch komt hij er mee weg. Wij kunnen wel zeggen dat hij zo de vrijheid van meningsuiting de mond snoert, maar hij draait het zo dat het plots gaat om hoe weinig belastingen YouTube en Twitter betalen. Dan vindt iedereen het plots minder erg."

DEMIRCIOGLU: "Hou er rekening mee dat Turkije een minder gevorderde democratische cultuur heeft. Bovendien gebeurt vrije meningsuiting niet alleen maar in de vorm van Twitter of YouTube. En ook andere landen hebben al zo'n verbod uitgevaardigd."

China, bijvoorbeeld. Ook niet bepaald een toonbeeld van democratie.

DEMIRCIOGLU: "Tja, elke politieke partij neemt dagelijks meerdere beslissingen. Misschien zijn sommige daarvan niet meteen verenigbaar met de democratie. Maar je kan daar niet uit concluderen dat Erdogan een keizerrijk wil uitbouwen."