nootvandeleu

(Foto: HLN.be)

REACTIES // Het gat in de begroting: wie krijgt de zwartepiet? // "Alle partijen spelen te graag Sinterklaas"

U heeft het waarschijnlijk al gemerkt: de komende jaren worden hard voor uw portemonnee. De linkse oppositie schreeuwt nu al moord en brand omdat de partijen van de Zweedse coalitie zich kapot zouden besparen, terwijl die laatsten hun besparingsoperatie "onvermijdelijk" noemen na "jaren van socialistische gratis-politiek." Maar wie verdient nu echt de zwartepiet? Econoom Ivan Van De Cloot: "Er rust een grote verantwoordelijkheid op de regeringen-Verhofstadt."

U heeft het waarschijnlijk al gemerkt aan al het nieuws dat uit onze talrijke parlementen doorsijpelt: de komende jaren worden hard voor uw portemonnee. Het stof is nog niet gaan liggen om de maatregelen waarmee de Vlaamse regering 1,7 miljard euro wil gaan besparen, of u kan zich al zorgen beginnen maken om de 17 miljard die de federale regering moet gaan vinden.

De linkse oppositie schreeuwt nu al moord en brand omdat de coalitie van N-VA, CD&V en Open VLD zich kapot zou besparen, terwijl die laatsten hun besparingsoperatie "onvermijdelijk" noemen na "jaren van socialistische gratis-politiek." Maar wie verdient nu echt de zwartepiet?

IVAN VAN DE CLOOT (econoom denktank Itinera): "Natuurlijk bestaat het risico dat de overheid te hard gaat saneren. In Nederland heeft men al tijdens de crisis radicaal voor besparingen gekozen, en daar heeft men misschien wel wat overdreven. Maar in België is de situatie anders. Van heel Europa zijn wij het land waar sinds 2007 de uitgaven het sterkst gestegen zijn. Dat verzachtte de schok van de crisis, en zorgde ervoor dat wij minder diep gingen dan andere landen. Maar dat beleid kan je niet oneindig doorzetten, dus moet je op een bepaald moment het geweer van schouder veranderen, om de concurrentiekracht van onze bedrijven te verstevigen en te zorgen dat de economie gezond blijft."

Het probleem is dat de economische vooruitzichten nu al niet te rooskleurig zijn. Kan een extra besparingsoperatie de doodsteek betekenen?

VAN DE CLOOT: "Je kan je inderdaad afvragen of het wel het juiste moment is om te besparen. Want zodra de economie minder vlot draait, wordt de broeksriem vaak iets losser gemaakt. Zelfs de Europese Unie is in die omstandigheden bereid om de lidstaten wat speling te geven op hun begroting: de tijd van botte Europese besparingsdruk is voorbij."

   "Maar in ons concrete geval moet je wel beseffen dat er al een versoepeling gebeurd is: in plaats van in 2015 moeten we pas in 2017 een begrotingsevenwicht realiseren. En helaas hebben we momenteel ook niet de middelen om onze economie voluit te stimuleren, omdat we in tijden van economische hoogconjunctuur nagelaten hebben onze schulden te saneren. Dat brengt ons natuurlijk in een heel moeilijk parket. En dat laadt een grote verantwoordelijkheid op de rug van de regeringen van begin de jaren 2000 (de paarse regeringen-Verhofstadt, red.), die de vinger niet op de knip hielden op het moment dat het pijnloos kon. Toen zijn de overheidsuitgaven ontspoord, waardoor de schulden naar de toekomst verschoven werden."

Vooral N-VA wijst socialistische parlementsleden daar telkens op wanneer die de begrotingsmaatregelen aan de kaak stellen. Volgens de Vlaams-nationalisten is de socialistische gratispolitiek dé reden waarom er nu moet bezuinigd worden.

VAN DE CLOOT: "Laten we wel wezen: de socialisten zijn daar niet alleen in. Neem nu de pensioenproblematiek: dat is een probleem dat we al veertig jaar zagen aankomen, en nu de vergrijzing volop toeslaat, staan we hier met een overheidsschuld om u tegen te zeggen. Daaruit blijkt dat alle politieke partijen in hetzelfde bedje ziek zijn. Want welke coalitie er ook aan de macht is: in goede tijden kunnen ze het niet nalaten om het geld als manna uit de hemel te laten vallen. Ze beseffen onvoldoende dat die zeven vette jaren onvermijdelijk gevolgd worden door zeven magere."

Dat zegt ook Frank Van Massenhove, topman van de FOD Sociale Zekerheid: "het is zielig hoe partijen de schuld bij anderen leggen, want de huidige regeringspartijen zaten voordien ook al in regeringen. In deze discussie zijn alle potten en ketels zwart."

VAN DE CLOOT: "Dat klopt. De politieke partijen verstoppen zich graag achter ideologische etiketten, alsof de rechterzijde meer besparingsdiscipline aan de dag kan leggen, maar het verleden heeft al meermaals aangetoond dat dat nergens uit blijkt. Helaas is dat onvermijdelijk in een democratisch systeem. Want wie protesteert tegen Sinterklaas? Niemand! En dus doen politici niets liever dan sinterklaaspolitiek voeren. Enkel de snoepjes worden aangepast aan de achterban: gratis bussen voor de linkerzijde, belastingverlagingen voor de rechterzijde. Maar allemaal laten ze de budgetten ontsporen in goede tijden. En dus zitten we nu met de gebakken peren."