 |
| (Foto: Knack.be) |
Weinig partijvoorzitters zien 25 mei met
zoveel vertrouwen tegemoet als Groen-baas Wouter Van Besien. Er waait een
gunstige wind in de peilingen, en zijn partij lonkt ongegeneerd naar
regeringsdeelname. Toch houdt Van Besien de voeten op de grond. "Uiteraard
wordt de volgende minister-president geen groene."
 |
| Een bucketlist of loodjeslijst is de ultieme to-dolist: een lijst met dingen die iemand nog wil doen voor hij het loodje legt. P-Magazine peilde bij toppolitici naar hun politieke en persoonlijke prioriteiten. |
In de weken voor 25 mei holt Wouter Van Besien
(42) van de ene verkiezingsbijeenkomst naar de andere televisiestudio, maar de
Groen-voorzitter doet dat met een kamerbrede glimlach. En wanneer hij te horen
krijgt dat zijn partij in een peiling van Gazet Van Antwerpen SP.A achter zich
laat en de derde grootste partij wordt in de provincie Antwerpen, gaan de
pretlichtjes helemaal branden. "Het zijn natuurlijk geen nationale
cijfers, en het is ook máár een peiling, maar zo'n resultaat in een provincie
als Antwerpen, dat wil toch wat zeggen."
Uw partij heeft de aanval op SP.A wel ingezet: u
verwijt de regering-Di Rupo asociale maatregelen. Dat ze niet genoeg ingezet
hebben op jeugdwerkloosheid, zoals blijkt uit uw bucketlist.
VAN BESIEN: "Voor de duidelijkheid: daarmee viseren we niet alleen SP.A,
maar de volledige coalitie. Zowel de Vlaamse als de federale regering hebben
daar boter op het hoofd. Die laatste heeft de wachtuitkering hervormd -
waardoor veel werkloze jongeren binnenkort hun uitkering verliezen - en de
Vlaamse regering heeft veel te weinig gedaan om jongeren naar stages te
leiden."
"Jongeren mogen niet moedeloos worden in hun
zoektocht naar werk. Daarom moeten we zorgen dat er voor elke jongere na vier
maanden een springplank is in de vorm van een stage of een extra opleiding.
Maar liefst een job, natuurlijk."
Dan moet u wel eerst werkgevers vinden die
jongeren willen aannemen. Daar durft het schoentje nu al eens knellen.
VAN BESIEN: "Ook dat kan je oplossen. Wij pleiten er bijvoorbeeld voor dat
mensen aan het einde van hun loopbaan halftijds kunnen gaan werken, en hun job
delen met een jongere. Met zulke tandembanen kunnen oudere werknemers hun
ervaring doorgeven, en wanneer ze er uiteindelijk de brui aan geven, kan die
jongere gewoon doorstromen. Daar voel ik veel animo voor bij de oudere
werknemers: zij willen echt meehelpen aan de vorming van een volgende
generatie."
Intussen pareert SP.A-voorzitter Bruno Tobback uw
kritiek op het beleid van Di Rupo: zonder de socialisten in de regering, was
het nog erger geweest.
VAN BESIEN: "Sorry, maar dat vind ik een flauwe redenering. Want als SP.A
echt sterk had willen staan, moesten ze de groenen maar aan boord halen: wij
wilden wel een belastinghervorming, en wij wilden de uitkeringen optrekken tot
boven de armoedegrens. Maar wat heeft de regering nu gedaan? De werkloosheidsuitkeringen
doen dalen. Dat is natuurlijk je reinste
waanzin op een moment dat de werkloosheid groeit en dat er een economische
crisis is. De wereld op zijn kop!"
Getuige de laatste peilingen heeft Bruno Tobback
wel gelijk: Groen splijt links in twee. U zorgt voor versnippering, meneer Van
Besien.
VAN BESIEN: "Helemaal niet: stemmen voor groen zorgt net voor een sterkere
linkerzijde. Na de verkiezingen zijn wij ook bereid tot samenwerking, en
daarvoor kijken wij logischerwijs eerst naar de progressieve zijde van het
politieke landschap - ik heb nu eenmaal meer gemeen met SP.A dan met N-VA. Maar
voor de verkiezingen vind ik dat elke partij moet uitgaan van zijn eigen
sterkte, en voor onze partij is dat de combinatie van sociaal-economisch en milieubeleid.
Dat maakt Groen tot Groen, en zie ik bij geen enkele andere partij - ook niet
bij SP.A."
U bent volgens Tobback niet de enige spelbreker op
links. Maakt u zich ook zoveel zorgen over de opmars van PVDA?
VAN BESIEN: "Ik ga alleszins geen stemadvies geven zoals Bruno Tobback of
ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw. Ik kan mij vinden in sommige problemen die PVDA aankaart,
maar ik vind hun oplossingen - zoals het nationaliseren van auto- en
staalsectoren, nogal oubollig. Maar dat is natuurlijk mijn mening: iedereen
moet stemmen voor waar hij in gelooft."
Wie zou u het liefst in uw partij hebben, Bruno
Tobback of PVDA-voorzitter Peter Mertens?
VAN BESIEN: (bulderlacht) "Op die vraag moet ik passen, vrees ik. Ik wens hen het beste,
maar wel in hun eigen partij."
U hebt wel iets gemeenschappelijk met Mertens: u
wil grote vermogens meer belasten.
VAN BESIEN: "We zijn het inderdaad eens dat de rijkste mensen op dit moment
te weinig bijdragen aan ons sociaal systeem. Die kloof neemt alleen maar toe:
waar de 10 procent grootste vermogens vijftien jaar geleden maar 50 keer zo
groot waren als de 10 procent laagste, zijn ze nu 735 keer groter. Maar voor
alle duidelijkheid: dat voorstel deden we al in 2010. Dat u niet denkt dat we
PVDA gekopieerd hebben." (lacht)
U wil met de belasting wel ongeveer evenveel
ophalen. PVDA zoekt 8 miljard, u 7,5.
VAN BESIEN: "We willen dat wel op een andere manier doen. Wij vragen enkel
een belasting op de winst die mensen uit vermogens halen, terwijl PVDA gewoon
de vermogens zelf wil belasten. Het heeft geen zin om geld dat je al verdiend
hebt - en dus al belast is - nog eens opnieuw te gaan belasten. Maar het is
iets anders als dat vermogen bijvoorbeeld belegd is in aandelen, en zo winst
oplevert. Bovendien schaffen wij andere taksen, zoals de roerende en onroerende
voorheffing, af. Dat werkt verlichtend voor de middenklasse, want je begint
maar echt te betalen als je nettovermogen boven het miljoen ligt."
Volgens Theo Francken mikt u daarmee op een heel
pak Vlamingen: in studentenblad Veto maakt hij zich sterk dat wie een huis
heeft, goed werkt en hier en daar een erfenis kreeg, al snel aan een miljoen
komt.
VAN BESIEN: (buldert) "Ha, dat zal dan toch in de wereld van de N-VA zijn!
In de echte wereld kom je heus niet zo snel aan een nettovermogen van een
miljoen. Meer zelfs: in onze versie zou maar 15% van de Vlamingen meer moeten
betalen dan ze nu betalen. Dan kan je toch moeilijk beweren dat wij het gros
van de Vlamingen in het vizier nemen?"
U beweerde trouwens onlangs in De Tijd dat u aan
uw kinderen niet uitgelegd krijgt waarom zo'n vermogensbelasting nog niet
bestaat. Gaat het daar echt over aan jullie ontbijttafel?
VAN BESIEN: (komt niet meer bij) "Wel: ja! Vooral mijn oudste dochter, die
in het tweede middelbaar zit, vraagt regelmatig naar het verschil tussen al die
politieke partijen. Alle drie mijn kinderen hebben trouwens al stemtesten
gedaan, en ze zijn allemaal bij de groenen uitgekomen, zonder dat ik hen daarin
stuur. Al komt er misschien ooit nog een dag dat ze dat niet meer willen, om
zich af te zetten tegen hun vader." (lacht)
Het minste kwaad
Van huizen gesproken: u wil er in de volgende
legislatuur 300.000 isoleren. Toch niet persoonlijk, hoop ik?
VAN BESIEN: (lacht) "Dat zou moeilijk worden. Maar het is wel belangrijk,
want vergeleken met de rest van Europa bengelt ons land op vlak van
energie-efficiëntie nog altijd achteraan het peloton. Terwijl het zo eenvoudig
is: deftig isoleren levert drie keer winst op. Voor het milieu, voor de
portemonnee van de mensen, en het stimuleert ook nog eens de bouwsector. Maar
wat is de eerste beleidsdaad van Di Rupo? De fiscale ondersteuning voor
energiebesparende maatregelen schrappen. Dat is echt een blunder van
jewelste."
Wat zou er nog groener kunnen aan uw eigen woning?
VAN BESIEN: "Ik zou misschien nog zonnepanelen kunnen leggen, maar dat is
het dan ook. Mijn huis is een renovatiewoning, en we hebben ons vooral gericht
op de basics: isolatie. Dat was flink wat werk, want ik moest alles nog doen:
vloeren, ramen, het dak, de muren… Er was niets geïsoleerd. En dat is nog bij
te veel huizen in Vlaanderen het geval. Daarom moet het Vlaamse woonbeleid echt
de focus leggen op die energieverspilling: daar zit nog veel laaghangend fruit
om de stap te zetten naar 100% hernieuwbare energie tegen 2050."
Het valt wel op dat die isolatie het enige
klimaat-gerelateerde punt is op uw bucketlist. Lokt het klimaat in crisistijden
minder kiezers?
VAN BESIEN: "Ja en neen. Ik begrijp erg goed dat mensen eerst en vooral
bezorgd zijn om pakweg hun job of de zorg voor iemand in hun omgeving met een
handicap. Maar wij knopen dat sociaal-economische verhaal erg duidelijk vast
aan klimaatuitdagingen en milieuvervuiling, omdat we er echt van overtuigd zijn
dat de toekomst van ons economisch bestel en het verder zetten van onze
welvaart enkel kan in een duurzame economie."
Die toegenomen focus op economie is naar verluidt
een gevolg van peilingen bij de bevolking die jullie lieten uitvoeren door
onderzoeksbureau iVox.
VAN BESIEN: "We hebben natuurlijk verschillende dingen laten onderzoeken,
maar je hebt geen onderzoeksbureau nodig om met mensen te praten en te weten
waarom ze soms wel geïnteresseerd zijn in Groen, maar er niet voor stemmen. Een
van die redenen was dat mensen dachten dat Groen enkel met milieu bezig was.
Alsof al de rest ons niet zou interesseren. Dus hebben wij de voorbije jaren
duidelijk gemaakt dat wij met veel meer bezig zijn, en dat wij dat milieuthema inbedden in
een visie op een duurzame maatschappij, met een duurzame economie."
Ook een ander oud zeer van Groen kwam naar voor
uit dat iVox-onderzoek: het gebrek aan kopstukken. Dan hoeft het niet te
verbazen volgens een onderzoek van Het Laatste Nieuws een groot deel van jullie
kiezers Kris Peeters (CD&V) naar voor schuift als ideale minister-president?
VAN BESIEN: "De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat men enkel kon kiezen
tussen Kris Peeters, Bart De Wever en Bruno Tobback. En uiteraard weet onze
kiezer ook dat de volgende minister-president geen groene wordt. Dus als ze
moeten kiezen tussen De Wever en Peeters, kan ik mij voorstellen dat de Peeters
the lesser of two evils vinden."
Als u dan toch geen minister-president wordt,
vindt u misschien wel tijd voor dat radioprogramma dat op uw bucketlist staat.
Is aan u een Peter Van De Veire verloren gegaan?
VAN BESIEN: "Ik heb tussen mijn zestiende en achttiende nog een programma
gepresenteerd op de lokale radio van Haacht. Dat was op een moment dat de
radiowereld professionaliseerde: elk blok moest zijn eigen profiel hebben, met
een afgewogen samenstelling van top-30 hits en oldies. Tot we met een aantal
jongeren rebelleerden en een blok vormden op zaterdagavond, waar maar één regel
was: doe uw zin. Daar hebben we ons drie jaar geweldig mee geamuseerd. Zo deden
we een nachtuitzending op Rock Werchter - drie uur interviews met
festivalgangers, met daartussen platen van de groepen die daar kwamen optreden.
Fantastisch!"
Welke plaat moet zeker in het uur dat u
presenteert zitten?
VAN BESIEN: "Doe mij maar Like A Hurricane, van Neil Young. Al was het maar
omdat dat nummer tien minuten duurt: dan kan je als presentator rustig een
pintje gaan drinken vooraleer het weer aan jou is." (lacht)
En zelf een muzikale bijdrage leveren, zit dat er
nog in? Of blijft het bij uw avontuur in Stars For Life, het programma waar u
samen met onder andere Lesley-Ann Poppe en Gunther Lamoot liedjes zong voor het
goeie doel?
VAN BESIEN: (schatert) "Wees gerust, dat was eenmalig. Het was bijzonder
prettig om mijn grenzen te verleggen, maar showbizz is allesbehalve mijn
roeping."
U kreeg voor die stunt wel opvallend veel minder
kritiek te werken dan voor Bart De Wever en zijn pandapak.
VAN BESIEN: "Klopt. Maar die passage was ook in het kader van Music For Life
(Van Besien zong ten voordele van 11.11.11, red.), in een periode dat heel
Vlaanderen in de weer is voor het goede doel. Dat maakt een groot verschil: dan passeert dat veel
gemakkelijker."
U bracht een unieke versie van Arme Joe. Al
feedback gekregen van Will Tura of Stijn Meuris?
VAN BESIEN: "Wel, ik heb Stijn vorige week twee keer gezien - Meyrem Almaci,
Kristof Calvo en ik waren de voorbije weken op stap met een roadshow die hij aan elkaar praatte - maar ik ben het
hem glad vergeten vragen. Hij is er alleszins niet zelf over begonnen. Zou het
een teken zijn?" (lacht)
