 |
| (Foto: truckjournalist.nl) |
Naargelang wie er spreekt, is
SP.A-staatssecretaris John Crombez een pest voor ondernemers of de rode ridder
van de fraudebestrijding. Maar na 2,5 jaar regeren heeft Crombez andere
prioriteiten. "Ik wil trouwen met Kim Deal!"
 |
| Een bucketlist of loodjeslijst is de ultieme to-dolist: een lijst met dingen die iemand nog wil doen voor hij het loodje legt. P-Magazine peilde bij toppolitici naar hun politieke en persoonlijke prioriteiten. |
John Crombez (41) is op kiezersjacht, en hij doet
dat even onvermoeibaar als hij de voorbije legislatuur fraudeurs achter de
veren zat. Samen met politieke boezemvriend Johan Vande Lanotte stapt de
Oostendenaar zowat gans West-Vlaanderen af voor huisbezoeken.
Een welkome bezigheid, blijkt uit Crombez' bucket
list, want om onder het BMI van de spichtige Johan Vande Lanotte te raken,
heeft hij nog flink wat werk voor de boeg. "Mijn BMI staat op
overgewicht," geeft de socialist toe. "Dus kan dat extra stappen
zeker geen kwaad. Dichter bij sport kom ik dezer dagen toch niet: mijn agenda
zit volledig vol, en de enige dingen waar ik tijd voor kan en wil blokkeren,
zijn mijn gezin en mijn muziekgroep Sevzero. Sport sneuvelt altijd - en dan
gaat het natuurlijk snel bergaf."
Het lijkt wel een epidemie in de Wetstraat.
Alexander De Croo gaf onlangs in De Morgen nog toe dat hij zich "voelde
verpappen."
CROMBEZ: "Dat Alexander verpapt, klopt alleszins. (lacht) Bij mij is het
fout beginnen lopen toen ik in 2003 als kabinetschef voor Johan begon te
werken. Dat was echt een aanslag op mijn fysieke paraatheid: mijn eerste
dossier was de beursgang van Belgacom, dus ik moest meteen dag en nacht aan de
slag. Voor je het weet overleef je op kabinetsbroodjes. Die zijn erg goed
gesmeerd, zowel qua boter als qua saus, en dat doet je lichaam niet bepaald
goed. Eigenlijk zouden die dingen dringend uit de maatschappij mogen
verdwijnen."
U wil niet alleen kilo's, maar ook
jeugdwerkloosheid wegwerken. Dat wordt geen sinecure: momenteel zitten 55.000
jongeren zonder job.
CROMBEZ: "Die jeugdwerkloosheid blijft, ook vijf jaar na het begin van de
bankencrisis, een hardnekkig probleem. Niet alleen in België, maar in heel
Europa - en als we daar niets aan doen, zou dat ons welvarende continent wel
eens fataal kunnen worden."
In
België wordt dat binnenkort pijnlijk duidelijk. Op 1 januari 2015 verliezen
30.000 werkloze jongeren hun inschakelingsuitkering, omdat de regering-Di Rupo
besliste die te beperken tot drie jaar. Was dat wel een goeie beslissing?
CROMBEZ: "Die 30.000 is een overschatting, omdat je er dan van uit gaat
dat niemand meer werk vindt tegen januari 2015."
Er mogen er nog 15.000 werk vinden: het blijft een
enorm probleem.
CROMBEZ: "Als je hengelt naar excuses over wat we gedaan hebben, ben je
echt aan het verkeerde adres. Vroeger konden werkloze jongeren bijna eindeloos op zo'n uitkering
teren. Door die te beperken, is het echt een overgangsperiode geworden: de
ultieme reden om mensen drastisch te activeren. Want voor jongeren die
pas van school komen, is vanaf dag 1 beginnen werken gewoonweg het beste. En of
dat nu in een verdere opleiding, een stage of een job is, doet er eigenlijk
niet toe. Er zijn intussen banenplannen genoeg - we krijgen ze met moeite nog
in één boekje. Dus moeten we nu de keuze durven maken om die jongeren écht in
te schakelen."
"Vooral de VDAB gaat daarvoor een tandje bij
moeten steken. Ik hoor nu verhalen
van pas afgestudeerde, werkwillige jongeren die van de VDAB horen 'dat ze niet
moeten overdrijven met hun zoektocht naar werk, want dat ze net van school
komen'. Die knop moeten we echt omdraaien. Laat de Vlaamse regering dus
maar snel van start gaan - uit welke partijen ze ook moge bestaan - maar dé
topprioriteit moet zijn: die jongeren inschakelen in opleidingen, stages of een
job."
Flirten met N-VA
U wil zich in de volgende legislatuur ook inzetten
voor jongeren in de jeugdzorg. Zij zijn sinds 2011 meer dan verdubbeld in
aantal: van 11.000 naar 27.000.
CROMBEZ: "We hebben al meermaals zwaar aan de alarmbel getrokken, maar in
plaats van de problemen aan te pakken, lijkt Jo Vandeurzen (CD&V-minister
van Welzijn, red.) gewoon de bel gesaboteerd te hebben, zodat hij het gerinkel
niet meer hoort. Vandeurzen is veelbelovend begonnen, en had ook een flink
budget gekregen bij het regeerakkoord dat SP.A mee onderhandelde in 2009. Maar
de laatste twee jaar is er maar wat aangemodderd. Waardoor we onder andere op
vlak van kinderopvang en jeugdzorg het gevoel hebben dat we opnieuw mogen
beginnen. En dat is jammer."
Die interesse voor Welzijn is opvallend voor
iemand met het imago van koelbloedige fraudebestrijder.
CROMBEZ: "Welzijn ligt me nochtans erg nauw aan het hart - maar ik heb
ook de indruk dat bijna niemand dat weet. Dat is historisch gegroeid: een
leraar sleurde mij in het derde middelbaar mee naar zomerkampen voor mensen met
een mentale beperking, en sindsdien is de sector mij blijven boeien. Toen ik in
2009 in het Vlaams parlement kwam, ben ik ook meteen naar de commissie Welzijn
getrokken. Dat past gewoon natuurlijker bij mij. Beter dan fraudebestrijding,
absoluut. Eens ik uit het parlement weg ben, wil ik ook in die sector gaan
werken. Maar mijn grootste probleem is dat ik er totaal niet voor opgeleid ben:
als ik ooit in een VDAB-computer terecht kom, wordt dat een heel moeilijke
sollicitatie." (lacht)
Dan moet u misschien eerst een gooi doen naar de
post van minister van Welzijn?
CROMBEZ: (blaast) "Als ik ooit het beleid echt mee kan bepalen op
Welzijn, dan ga ik geen seconde aarzelen. Maar de kans dat het gebeurt, is
ongelooflijk klein. Als je ziet hoe CD&V en N-VA de laatste tijd aan het
flirten zijn…"
U hebt er weinig vertrouwen in dat SP.A in de
regering raakt?
CROMBEZ: "Ik reageer enkel op basis van wat ik zie. Gezien de huidige
peilingen en de manier waarop CD&V en N-VA met elkaar om gaan, denk ik dat
we weinig te zeggen zullen hebben aan zo'n coalitievorming. En dan belanden we
in de oppositie. Ik houd alleszins mijn hart vast, want de zorgsector lijkt bij
geen van beide partijen hoog op de agenda te staan. Vijf jaar geleden konden we
nog met de N-VA praten over dat soort sociale discussies, maar sindsdien zijn
zij sneller afgedreven dan de gemiddelde eilandengroep. Daar vinden we moeilijk
nog een raakvlak."
Gevoelige snaar
In het Vlaams parlement kan u zich ook minder met
grote fraude bezighouden. Is uw werk daar afgerond?
CROMBEZ: "Helemaal niet. De afgelopen twee jaar waren onvoorstelbaar
boeiend, maar dan als een razende rivier. We hebben op wetgevend vlak zoveel mogelijk proberen
veranderen, maar de fraudesector is enorm innovatief, echt een bewegend
doelwit. Maar toch winnen we terrein. (Met enige trots) Onlangs schreef een
werkgever uit de transportsector nog een open brief waarin hij zei: door de
maatregelen van John Crombez moeten wij onze strategie aanpassen."
Als uw werk nog niet af is: waarom doet u dan niet
verder?
CROMBEZ: "Omdat de kans klein is dat ik het nog eens zou mogen
doen."
U schopte tegen te veel schenen?
CROMBEZ: "Blijkbaar. Er worden websites opgericht die tegen mijn beleid
protesteren, en hier en daar vindt zelfs een Europese commissaris dat ik mijn
mond moet houden." (lacht)
Nu verwijst u naar Karel De Gucht (Open VLD), die
vond dat u zich te veel profileerde in het BBI-onderzoek naar hem.
CROMBEZ: "Kijk, De Gucht zei in de Zevende dag dat hij brieven schreef
naar de BBI, maar nooit antwoord kreeg. Als dan twee dagen later blijkt dat De
Gucht loog, en dat er wel reactie kwam, heb ik gezegd dat er duidelijkheid
moest komen. That's it."
Doordat u de enige politicus was die zich er
openlijk over uit sprak, leek het wel alsof u het dossier politiek wou
recupereren.
CROMBEZ: (zucht) "Of het nu Pasen, tweede Kerstdag of twee maanden voor
de verkiezingen is: ik kan toch niet toelaten dat de schijn ontstaat dat sommigen meer rechten
bij de BBI hebben dan anderen? De Gucht vond dat ik mijn mond moest houden over
individuele dossiers, maar ik heb over zijn dossier zelf geen komma, geen
letter gezegd. En maar goed ook: stel je voor dat de staatssecretaris voor
Fraudebestrijding zich persoonlijk met dossiers zou bemoeien. Dat is
ondenkbaar."
De Gucht
was verre van de enige die u de voorbije maanden op zijn paard kreeg.
CROMBEZ: "Het moet zijn dat ik ergens een gevoelige snaar raak. Maar weet
je: vaak word ik aangepakt op een dossier waar ik van ver noch van dicht iets
mee te maken heb. De man die met een website protesteerde tegen de 309%-boetes
voor oneigenlijke beroepskosten, gaf zelfs toe dat hij wist dat het niet mijn
bevoegdheid was, maar dat mijn naam nu eenmaal meer hits opleverde. Tja, dat is
niet bepaald een volwassen debat."
Wiens bevoegdheid was het dan wel?
CROMBEZ: "Die van toenmalig financiënminister Steven Vanackere (CD&V,
red). (fijntjes) Véél minder hits op de site."
Is het niet begrijpelijk dat de ondernemers zo in
hun gat gebeten zijn? Terwijl grote multinationals lustig frauderen zonder
belastingen te betalen, krijgt de kleine ondernemer te pas en te onpas de
fiscus op zijn dak.
CROMBEZ: "Geloof me: er zit echt een nieuw belastingregime voor grote
bedrijven aan te komen. Toen ik in 2012 iets durfde zeggen over de belastingen
van multinationals, brak de hel haast los. Maar intussen hebben de Britse
premier David Cameron, de G20 en de OESO al gezegd: bepaalde vormen van
belastingontwijking kunnen echt niet meer door de beugel."
Toch zei u het onlangs nog zelf: we zitten te veel
op de kap van de kleintjes, en te weinig op die van de groten.
CROMBEZ: "Dat hebben we deze legislatuur veranderd. We hebben de
controles op zelfstandigen met 10% verminderd, en die op grote fraude met 17%
verhoogd. Maar nogmaals: ik ben jammer genoeg niet voor bevoegd voor de
activiteiten van de fiscus. Ik mag mij alleen uitspreken over de Bijzondere
Belastingsinspectie: dat is een administratie van 600 man. De resterende 25.000
belastingcontroleurs zitten bij de minister van Financiën."
Met andere woorden: de ondernemers zouden hun
pijlen beter op Koen Geens (CD&V) richten.
CROMBEZ: "Ze moeten voor mijn part op niemand schieten, maar hun klachten
hebben vaak weinig te maken met het werk van mijn administratie. Wij houden ons
vooral bezig met grote financiële criminaliteit."
Waarom wordt u daar dan altijd bij betrokken?
CROMBEZ: "Ik denk dat het te maken heeft met mijn bijzonder onhebbelijke
titel van staatssecretaris voor 'Fraudebestrijding'. Als je met die titel iets
zegt over een sector, voelt iedereen zich plots een fraudeur. Eigenlijk zou de
volgende regering beter een staatssecretaris voor Eerlijke Concurrentie hebben
- die zou al een pak minder tegengewicht krijgen."
Cannabis
U droomt van op een podium staan met Kim en Kelley
Deal - de helft van rockgroep The Breeders. Zo'n grote fan?
CROMBEZ: "Vooral van Kim Deal, eigenlijk. Het eerste grote optreden dat
ik ooit was, waren de Pixies, in Deinze. Ik ben meteen zwaar verliefd geworden
op Kim Deal, die daar toen baste, en dat is nooit meer over gegaan. Kelley Deal
heb ik pas vorig jaar leren kennen, op een avond in Oostende. Ik heb haar toen
eerlijk verteld dat haar zus de enige vrouw was met wie ik zou willen trouwen -
wat ze meteen op Twitter gegooid heeft. We zouden afspreken toen zij en Kim met
The Breeders naar de AB kwamen, maar op de avond zelf zei iemand van het
management dat de Deals het niet zagen zitten. Tot Kelley de dag nadien naar
mij tweette: kerel, waar was je? Blijkbaar was er iets fout gelopen in de
communicatie. Daar ging mijn grote kans om Kim Deal ten huwelijk te vragen.
(mijmert) Man, man, man. So close. Dan ben ik een tijdje met mijn hoofd tussen
mijn schouders gaan janken."
StuBru-presentator Christophe Lambrecht vertelde
onlangs in P-Magazine dat hij haar wel al mocht ontmoeten. Niet dat hij er veel
aan had: ze was compleet van de wereld.
CROMBEZ: "Ik heb dat gehoord! Ze had zo'n harde kater dat ze dacht dat ze
nog in Duitsland zat. Hilarisch interview."
Deal pleit trouwens voor de legalisatie van
softdrugs: ze zou zomaar bij SP.A kunnen.
CROMBEZ: "Is dat zo? Dat wist ik niet. Nu ja, bij de SP.A-jongeren zou ze
terecht kunnen, inderdaad."
U bent nog niet overtuigd? Sinds het laatste
SP.A-partijcongres is de legalisering van cannabis, op vraag van de
jongerenafdeling, wel een officieel partijstandpunt.
CROMBEZ: "Kijk, hun uitgangspunt is juist: er gaat tegenwoordig zodanig
veel brol rond dat het een nefaste impact heeft op de jeugd. Maar dat fenomeen
gaat niet weg met legalisering. Daarvoor moet je eerst een grondig debat
voeren."
Hebt u ooit zelf een joint opgestoken?
CROMBEZ: "Ja, twintig
jaar geleden. Heel licht spul dan nog, maar zelfs dat is mij niet goed
afgegaan. Ik was op een concert, en ik ben beginnen stagediven voor het
optraden begonnen was. Wat vooral pijnlijk was voor de mensen die gewoon aan de
toog stonden te babbelen. Sindsdien heb ik er niet de minste behoefte aan."
Met uw rockband Sevzero covert u trouwens vaak
Cactus van The Pixies…
CROMBEZ: "Een van de beste nummers ooit. Dat vindt zelfs David
Bowie!"
Zijn jullie te boeken voor twee bakken bier en een
pak zwanworsten, of komen jullie enkel buiten voor een riante gage?
CROMBEZ: "Ik zou het eigenlijk niet weten. We worden betaald per
optreden, maar dat soort zaken laat ik over aan onze drummer en onze zanger. Ik
blijf daar zelf zo ver mogelijk van weg, want dat zijn de typische situaties
waarin iedereen mij vraagt hoe ik dat inbreng in mijn belastingen. (grijnst)
Het antwoord is dus zeer simpel: ik ontvang niks."
En u neemt genoegen met een extra pint op kosten
van de organisatie?
CROMBEZ: "Dat wil ik wel nog doen, ja." (lacht)
