 |
| (Foto: De Standaard) |
Gwendolyn Rutten mag dan wel de minst ervaren
partijvoorzitter zijn in deze campagne, qua bevlogenheid moet de Open
VLD-frontvrouw niet onderdoen voor haar collega's. Als ze iets kan hervormen,
bijspijkeren of vernieuwen, zal ze het niet laten - ideeën heeft ze toch zat.
"Hoe je jongeren bij politiek betrekt? Met Regi!"
 |
| Een bucketlist of loodjeslijst is de ultieme to-dolist: een lijst met dingen die iemand nog wil doen voor hij het loodje legt. P-Magazine peilde bij toppolitici naar hun politieke en persoonlijke prioriteiten. |
In de laatste week voor de verkiezingen stuitert
Gwendolyn Rutten (38) nog even onvermoeibaar door de Wetstraat als toen ze
anderhalf jaar geleden voorzitter werd van Open VLD. "Dat is de
adrenaline," klinkt het haast verontschuldigend. "Ik slaap
tegenwoordig maar een uur of vijf per nacht - en daar ben ik niet trots op -
maar dat hoort erbij. Ik volg wel elke avond hetzelfde ritueel: als ik thuiskom
laat ik een bad vollopen, en dompel ik mezelf even onder. Dat spoelt de hele
dag weg, en dan slaap ik als een roos. Ik liet me onlangs vertellen dat zo'n
bad voor het slapengaan helemaal niet gezond is, maar dat laat ik niet aan mijn
hart komen."
Wat u duidelijk wél nauw aan het hart ligt, is de
archaïsche wetgeving in België. U pleit voor een update.
RUTTEN: "Een groot stuk van onze wetten stamt nog uit de tijd van
Napoleon. Ons hele familierecht is zelfs gebaseerd op die filosofie. Politiek
loopt altijd achter op maatschappelijke evoluties, maar nu wordt het echt hoog
tijd dat we zeker dat familierecht gaan actualiseren."
Daarom wil u onder meer een hervorming van de
successierechten.
RUTTEN: "Inderdaad. In dit land ben je door de euthanasie- en
abortuswetgevingen wel vrij om te beslissen over leven en dood, maar niet over
wat er gebeurt met de materiële goederen die je achterlaat. Hoe dwaas is dat nu
eigenlijk? Ik vind het niet logisch dat als je iets wil nalaten aan mensen
waarmee je geen directe bloedband hebt, daar successietarieven van 65% op
geheven worden. Er is zelfs een voorbehouden deel dat verplicht naar je
kinderen gaat. Dat mag - ik ben ook van plan aan mijn kinderen te geven - maar ik vind al die
regelneverij hypocriet en oneerlijk. Want op de duur zeggen mensen van pure
miserie: ik doe wel iets anders met mijn geld."
Die regelneverij staat hoog op de lijst met dingen
die u beu bent.
RUTTEN: "Dat vind ik echt het grootste mankement aan Vlaanderen: we zijn
gewoon regelziek. Dat stoort mij. De huidige Vlaamse regering vertrekt altijd vanuit wantrouwen:
pas op, want er zou maar eens iemand misbruik kunnen maken van de situatie.
Maar om die 5% misbruikers tegen te houden ambeteer je wel de 95% anderen. Zo
maak je veel kapot. Laat de mensen gewoon doen, en houd strenge controles. En
als je merkt dat iets niet kan, grijp dán in. Neem nu de regels voor
kindercrèches: in elke wc moet een kraantje zijn met warm en koud water, de
zeep moet er zó uit zien, de handdoekjes moeten dáár liggen… (blaast) Waar zijn
we mee bezig?"
Dat was ironisch genoeg de reactie die uw partij
oogstte toen ze zoveel tijd investeerde in de wet op de dubbele achternamen.
RUTTEN: "Er is inderdaad onnodig veel commotie om geweest. Maar
eigenlijk moet je daar twee minuten logisch over nadenken: niemand wordt door
die wet tot iets verplicht, en er zijn nu eenmaal mensen voor wie zo'n dubbele
naam belangrijk is. Gun
mensen toch eens iets! Wees eens genereus en verdraagzaam. Als mensen daarmee
gelukkig zijn? Als dat in zo'n grote discussie ontaardt, begrijp ik dat mensen
zich afvragen of dat nu echt zó belangrijk is. Maar je mag je daar niet altijd
door laten afschrikken. Vrijheid
is wel degelijk het belangrijkste goed."
Had Open VLD die energie niet beter geïnvesteerd
in pestbelastingen bestrijden?
RUTTEN: "Maar we hébben daar heel veel energie in gestoken in deze
legislatuur. Alleen hebben we maar dertien zetels in de Kamer, en zitten we met
vijf andere partijen in de regering. Dan kan je nu eenmaal niet alles
doen."
Bovendien kreeg u blijkbaar weinig steun van
liberale coalitiepartner MR. Didier Reynders zei onlangs in De Standaard dat
hij de pestbelastingen liet passeren omdat ze minder hard aankwamen voor Walen
dan voor Vlamingen.
RUTTEN: "We kregen van geen enkele partij steun in die strijd. Als er
steun was, zou het wel anders gelopen zijn."
Reynders schetste wel een onthutsend beeld van hoe
het er in de politiek aan toe gaat: blijkbaar is hij eerst Franstalige, en pas
dan liberaal.
RUTTEN: "Als
ik op elke uitspraak van Didier Reynders commentaar moet geven, kan je
waarschijnlijk een gans magazine vullen. Ik verspil daar geen energie
aan."
Is het nu bonje in de liberale familie?
RUTTEN: "Maar neen.
Iedereen doet al wel eens domme uitspraken - wie zonder zonde is werpe de
eerste steen - maar dat wil niet zeggen dat er geen raakvlakken zijn."
Gaat u dan akkoord met Reynders dat hij een betere
Financiënminister was dan zijn opvolgers, Steven Vanackere en Koen Geens
(CD&V)?
RUTTEN: "Daar ben ik het wél mee eens. Je ziet duidelijk het verschil
tussen een liberaal en een niet-liberaal op financiën. De manier waarop de
fiscus omgaat met belastingbetalers gaat bijvoorbeeld volledig de verkeerde
kant uit. Mijn visie op belastingen is: leuk wordt het nooit, maar we kunnen
het wel hoffelijk en correct doen. De belastingbetaler is geen crimineel, hé.
(op dreef) Als de politie zoekt naar een moordenaar, moet ze eerst een
onderzoeksrechter bellen voor een huiszoekingsbevel. Want je bent onschuldig
tot het tegendeel bewezen is. Maar als de belastingcontroleur komt, moet dat
niet! Die komt gewoon aan de deur bellen, doorzoekt uw slaapkamer, en neemt
alles mee! 'Wanneer we klaar zijn, mevrouw? Dat weten we niet, hoor!'
(nadrukkelijk) Dat kan niet."
De Gucht
Pleit u daarom in uw bucketlist ook voor een
staatssecretaris voor privacy?
RUTTEN: "Absoluut. Maar niet alleen daarom: we zitten middenin een
digitale revolutie. Dat een
erg fijne evolutie met oneindig veel kansen, maar het heeft ook een
keerzijde: hoe ga je om met je privacy? Facebook-CEO Mark Zuckerberg vindt
privacy 'sooo 20th century', en ik merk dat ook bij mijn eigen kinderen: die
zijn opgegroeid met een iPad, en die maken zich geen zorgen om privacy. Tot de
dag dat het fout gaat, natuurlijk. Daar moeten we op anticiperen."
Door wie voelt u zich het meest bekeken? Door Mark
Zuckerberg of door vadertje staat?
RUTTEN: "Zowel Big Corporate als Big State volgen ons met argusogen. In
de VS sluiten politieke partijen tijdens de campagne deals met
kabelmaatschappijen, want je leert veel meer uit iemands kijkgedrag dan uit een
enquête. Stel je voor: vroeger kon je nog anoniem porno kijken, maar nu kan dat
niet meer, want als Telenet het niet weet, zal uw internetprovider het wel
bijhouden. (lacht) Ik zeg zeker
niet dat een staatssecretaris voor privacy dat allemaal moet tegenhouden, maar
ik wil de mensen er wel bewust van maken."
Toch doet uw partij er zelf aan mee: minister van
Justitie Annemie Turtelboom tekende voor de Europese datarichtlijn, waardoor de
overheid vlotjes toegang krijgt tot het surf- en belgedrag van de burgers.
RUTTEN: "Europa
legt die richtlijnen op, en wij hebben binnen dat kader voor een pragmatische
oplossing gekozen."
Volgens de Vlaamse Mensenrechtenliga hebt u er net
een schepje bovenop gedaan. België houdt meer gegevens langer bij, en zelfs de
staatsveiligheid krijgt er toegang toe.
RUTTEN: "Bekijk het zo: zonder die regels kan alles, maar nu weet je
tenminste waar de overheid zich aan moet houden. Bovendien: als op een bepaald
moment uw kind verdwijnt wil je het ook allemaal weten: waar werd zijn
GSM-signaal laatst opgepikt, wat hebben ze gestuurd, wie heeft het bijgehouden…
En voor de duidelijkheid:
recherchediensten kunnen alleen aan die gegevens in het kader van een
gerechtelijk onderzoek."
Toch heeft het Europees Hof van Justitie de
richtlijn vernietigd, omdat ze ingaat tegen het recht op privacy.
RUTTEN: "Dat toont alleen maar aan dat wij zoekende zijn in deze tijden
van nieuwe technologie waar de grenzen zitten. In een aantal gevallen vind ik
het nuttig dat die gegevens bijgehouden worden. Zolang dat veilig gebeurt, en
duidelijk is wie toegang heeft en waarvoor."
Het lijkt wel alsof Open VLD enkel om privacy
steigert als de fiscus ermee gemoeid is.
RUTTEN: "Dat zie je fout. Als de fiscus moderne middelen wil gebruiken
en bijvoorbeeld databanken op elkaar wil afstemmen, mij niet gelaten. Daar
hebben we deze legislatuur ook aan meegewerkt. Maar als je belastingbetalers
als criminelen gaat behandelen, dat is voor mij een brug te ver."
Wat zou zo'n staatssecretaris voor privacy
eigenlijk zeggen van de zaak rond Karel De Gucht?
RUTTEN: "Dat weet ik niet. Dat is een discussiepunt tussen een individu
en de fiscus. De rest heeft daar geen zaken mee. Ik vind het bijzonder vreemd
dat we het allemaal maar normaal vinden dat stukken uit een belastingdossier in
de kranten komen. We kunnen dat allemaal wel heel plezant vinden als het over
Karel De Gucht gaat…"
Bij Vande Lanotte zou de storm even hevig geweest
zijn, hoor.
RUTTEN: (onverstoorbaar) "Tot de dag dat het over jezelf gaat. En daarom
geef ik er geen commentaar op. Privézaken worden beter niet in de media
uitgevochten."
Dat credo had De Gucht misschien zelf ook beter
gehuldigd. Als hij in De Zevende Dag niet had gelogen over zijn contacten met
BBI-baas Philips, was de storm veel sneller gaan liggen.
RUTTEN: (stilte) "Voor mij is dat een afgesloten zaak. Echt,
passons."
Work hard, play hard
Als het na 25 mei niets wordt, kan u - getuige uw
bucket list - misschien iets met moderne dans gaan doen. Mogen we binnenkort
een zaalshow verwachten?
RUTTEN: (lacht) "Dat nu ook weer niet. Ik kijk gewoon erg graag met mijn
kinderen naar So You Think You Can Dance op VTM. Dan zetten we alle tafels en
stoelen aan de kant, en dansen we mee. Soms spelen we ook Just Dance op de
Nintendo Wii: dan moet je danspasjes nadoen die je op het scherm ziet. Veel
moeilijker dan het lijkt!"
Telt Open VLD nog andere dansgoden in de rangen?
RUTTEN: "Daar zou je van verschieten: Alexander De Croo liet zich
tijdens het optreden van Regi op ons partijcongres helemaal gaan, Jean-Jacques
De Gucht kroop zelfs achter de draaitafels, en Vincent Van Quickenborne is in
het verleden al voor minder van een podium gesprongen. Bij ons is het motto:
work hard, play hard. Als je je best doet en je draagt bij, dan mag je je ook
eens ontspannen en je amuseren - of je dat nu doet door naakt in de zee te
springen of op een dansvloer te staan." (lacht)
"Zo zie je trouwens dat een politiek congres
niet saai hoeft te zijn. Want hoe overtuig je jonge mensen om op zondagmiddag
naar zo'n congres af te zakken? Met Regi. Waarom niet? De politiek moet
zichzelf niet altijd zo serieus nemen. Als je jonge mensen wil bereiken, moet
je het ook aantrekkelijk maken."
Is dat ook wat u wil oppikken uit die Amerikaanse
verkiezingscampagne waarin u wil meedraaien?
RUTTEN: "Amerikaanse verkiezingscampagnes spreken ongelooflijk tot mijn
verbeelding. Zij hebben geen opkomstplicht, waardoor politici veel meer hun
best moeten doen om kiezers te overtuigen en hun verhaal helder en duidelijk
moeten vertellen. Dat is hier gewoon een ramp: wij debatteren liever over de
berekening van de partijprogramma's. Terwijl uiteindelijk geen enkele partij
zijn programma volledig zal kunnen uitvoeren. Het regeerakkoord en de
begroting: dáár moet de rekening kloppen."
In Amerika is de campagne ook venijniger. Alle
mogelijke bagger wordt bovengespit.
RUTTEN: "Dat is soms hallucinant: toen ik de tweede campagne van Barack
Obama meevolgde in de VS, zag ik op Fox News een filmpje waarin hij in een rij
werd geplaatst met Hitler, Stalin en Mao. Die meenden dat, hé! Dergelijke
negatieve campagnes zijn echt niet mijn stijl. Maar ik begrijp de redenering
wel: Amerikanen zien dat als een stresstest voor een politicus. Als je dat
overleeft, ben je klaar voor de job. Hier is het omgekeerd: je wordt erin
gegooid en weet nauwelijks wat je te wachten staat. Als ik zie welke bagger
Maggie De Block allemaal moest verwerken toen ze staatssecretaris werd! Maar
goed: als je voet bij stuk houdt, en je kan tegen een stootje, volgt de
appreciatie wel."
Wat zou het ergste zijn dat tegenstanders over u
kunnen bovenspitten?
RUTTEN: (lacht) "Oh, geen idee. Ik heb geen misdaden gepleegd in mijn
jeugd, ik heb nooit met drugs geëxperimenteerd, en ben mijn echtgenoot - die ik
nog altijd heel graag zie - al tegengekomen op mijn vijftiende. Ik ben
eigenlijk heel saai, hoor." (schatert)
