 |
| (Foto: gva.be) |
REACTIES // Wordt Zwitserland het gidsland voor eurosceptici? // "Europa zou zich beter minder moeien"
Terwijl België ook zijn laatste douaneposten laat slopen, kiest een nipte meerderheid van de Zwitsers (50,3%) er in een bindend referendum net voor om de hunne te verstevigen. De uitslag van het referendum zorgde voor flink wat ophef in de Europese Unie, maar federaal Kamerlid Theo Francken (N-VA) heeft begrip voor de Zwitsers. Meer zelfs: "90% van de Belgen vindt dat er de laatste vijf jaar te veel migranten binnen kwamen."
Terwijl België ook zijn laatste douaneposten laat
slopen, kiest een nipte meerderheid van de Zwitsers (50,3%) er in een bindende
volksraadpleging net voor om de hunne te verstevigen. Door het referendum - een
initiatief van de rechts-populistische Zwitserse Volkspartij - krijgt Bern nu
drie jaar om een wettelijke regeling uit te werken die het aantal nieuwe
immigranten in Zwitserland moet beperken.
De uitslag van het referendum zorgde voor flink
wat ophef in de Europese Unie, die sinds 2002 een opengrenzenverdrag heeft met
de bergstaat. Maar federaal Kamerlid Theo Francken (N-VA), die in 2012 samen
met partijgenote Sarah Smeyers met 'Land zonder Grens' een boek schreef over de
Belgische migratieproblematiek, heeft begrip voor de Zwitsers.
"Mocht zo'n referendum bij ons of in andere
Europese landen worden gehouden, zouden we wel eens vies kunnen verschieten van
de uitkomst. Een IPSOS-onderzoek uit 2011 wijst uit dat van alle OESO-landen,
de Belgen het negatiefst staan migratie. Meer dan 90% vindt dat de laatste vijf
jaar te veel migranten binnenkwamen."
In januari ontstond nog commotie om de instroom
van Roemenen en Bulgaren, nu ook voor hen de Europese grenzen open zijn. Zou
zo'n Zwitserse regeling dat niet kunnen intomen?
FRANCKEN: "Ik ben op zich voor het principe van open grenzen binnen de
Unie. Maar daar hangt dan wel een meer gesloten sociale zekerheid aan vast.
Want open grenzen en een sociale zekerheid waaraan iedereen zomaar kan
deelnemen - je moet geen wiskundige zijn om te beseffen dat dat niet betaalbaar
is."
Nochtans lijkt dat probleem voor Zwitserland
minder dringend. Ze kampen er met 3% werkloosheid, een peulschil bij de gemiddeld 12% in de rest
van de EU."
FRANCKEN: "Er zal wel meer meespelen op vlak van maatschappelijke onvrede.
Een anekdote: ik heb nog nooit zo veel boerka's bij elkaar gezien als aan het
meer van Genève. Al die Arabische sjeiks met Zwitserse bankrekeningen komen met
hun harem naar daar om snel een paar rolexen te kopen. Dat speelt misschien ook
mee in de beeldvorming."
Intussen liet Commissievoorzitter José Barroso
weten dat de EU sancties overweegt tegen Zwitserland.
FRANCKEN: "Ach, Barroso heeft zich ook uitgesproken tegen het referendum
over de onafhankelijkheid van Catalonië. Terwijl 70% daar pro onafhankelijkheid
is! Alsjeblief zeg, daar moet Europa zich toch niet over uitspreken? Ook over
de Europese grondwet zijn in Ierland, Nederland en Frankrijk referendums
genegeerd. Dan begrijp je toch dat er anti-Europese gevoelens opduiken?"
Door zijn grenzen te sluiten, verbreekt
Zwitserland wel zijn overeenkomst met de EU. Ze willen de lusten, maar niet de
lasten.
FRANCKEN: "De Zwitsers zijn toch geen lid van de EU? Wat is het probleem
dan?"
Dat ze in ruil voor de open grenzen toegang kregen
tot de interne markt. Met resultaat: de EU is goed voor 60% van de Zwitserse
export.
FRANCKEN: "Ah, ze maken dan ook mooie dingen, die Zwitsers. Toblerone,
Rolex en zo… Alle gekheid op een stokje: daar zal nog wel over onderhandeld
worden. Maar het principe dat je luistert naar het volk, daar kan toch niets
mis mee zijn?"
Zwitserland lijkt nu een gidsland geworden voor
eurosceptici. Moet België zich ook op dat pad begeven?
FRANCKEN: "Bij ons is het anders: van alle landen plukken wij de meeste
vruchten van het Europese verhaal. Ik wil niet eens beginnen tellen hoeveel
Vlaams-Brabantse bedrijven hun boterham aan de EU verdienen. Het zou dus dom
zijn om ons af te keren van die sappige vruchten. Maar ik vind absoluut dat
Europa minder bemoeizuchtig moet zijn. Tegenwoordig doen ze over alles hun
zegje. Onwaarschijnlijk!"
Rechtse partijen in Nederland en het Verenigd
Koninkrijk spreken zelfs onomwonden over een exit uit de EU.
FRANCKEN: "Dat is misschien wat drastisch, maar anderzijds: wat wil je? De
EU moeit zich met alles, maar presteert niets. Dus dat de kritiek aanzwelt en
het euroscepticisme toeneemt, is evident. Maar daarvoor moet Europa niet naar
rechts of populisme wijzen. Dat heeft de EU volledig aan zichzelf te
danken."
