 |
| (Foto: freedomsphoenix.com) |
REACTIES // Verontwaardiging om NSA-afluisterschandaal blijft voorlopig zonder gevolgen // "Wij hebben de capaciteit niet om te reageren"
Wie vandaag nog geen Amerikaanse luistervinken heeft, moet zich stilaan een kleine garnaal voelen. Het afluisterschandaal rond inlichtingendienst NSA blijft immers uitdeinen. De laatste weken bleek dat naast Duits bondskanselier Angela Merkel ook de staatshoofden van Brazilië, Mexico en zowat de voltallige diplomatie van Frankrijk en Spanje bespioneerd worden. Merkel trok voor aanvang van een Europese top eind oktober flink van leer tegen Uncle Sam: "Het onderling bespioneren van vrienden kan niet." Maar professor Internationale Politiek Rik Coolsaet (UGent) heeft zijn bedenkingen bij die verontwaardiging.
"Daar speelt een vorm van hypocrisie: iedereen spioneert namelijk bij iedereen. Het enige verschil is dat de VS veel meer capaciteiten hebben om dat te doen dan alle anderen samen. En bij dergelijke spionage is er eigenlijk maar één regel: zorg ervoor dat het niet bekend raakt, want dan ga je met de billen bloot." Voorlopig blijft de billenkoek wel beperkt. De vraag blijft of er uit Amerikaanse hoek even mak gereageerd zou worden indien Europese landen zich aan dergelijke spionage zouden bezondigen.
"Maak u geen illusies," werpt Rik Coolsaet op. "Ook Europa spioneert. Maar om de gsm van Obama af te luisteren, hebben Europese landen gewoon niet de middelen. En stel dat ze het toch zouden doen, ben ik ervan overtuigd dat de VS op exact dezelfde manier zouden reageren als de EU vandaag."
Europees Parlementsvoorzitter Martin Schultz opperde intussen wel voorzichtig om de onderhandelingen voor het vrijhandelsakkoord tussen de EU en de VS op te schorten, maar dat ballonnetje werd snel doorprikt door Europees Commissaris Karel De Gucht. Die noemde de praktijken van de NSA "rot, slecht en beschamend", maar voegde er wel meteen aan toe dat we door de opschorting van het vrijhandelsverdrag "in ons eigen vel zouden snijden."
Jammer, zegt sp.a-kamerlid en defensiespecialist Dirk Van der Maelen. "Ik pleitte al voor een herziening van dat handelsakkoord sinds de eerste keer dat klokkenluider Edward Snowden deze zomer het nieuws haalde. Goed, De Gucht is daar niet voor te vinden, maar er moet toch iéts gebeuren dat aantoont dat de verontwaardiging van François Hollande en Angela Merkel meer is dan een rondje voor de galerij. We moeten tot bindende, internationale afspraken komen die beperkingen opleggen aan zulke partijen. Duitsland en Brazilië werken in dat opzicht nu aan een initiatief voor de Verenigde Naties. Ik hoop dat premier Di Rupo en minister van Buitenlandse Zaken Reynders op internationaal niveau mee aan die kar trekken."
Maar zo simpel is het niet, weet Rik Coolsaet."In een geglobaliseerde wereld heeft de EU de VS nodig, en vice versa. Ze kunnen de samenwerking niet simpelweg stop zetten. Wat ik wel mogelijk acht is een soort herenakkoord waarin iedereen zich engageert om zijn bondgenoten niet meer te bespioneren. Amerika heeft dat nu al met eeuwige vrienden Australië, Canada, Nieuw-Zeeland en Groot-Brittannië. Al zal ook zo'n akkoord beperkt blijven: economische spionage zal er altijd zijn."
Of ook de Belgische regering afgeluisterd werd door de Amerikanen, blijft onduidelijk. De hackings van het ministerie van Buitenlandse Zaken en het kabinet van Di Rupo zouden mogelijk uit Chinese hoek komen. De Belgacomhacking die in september bekend raakte, zou dan weer een zaak van de Britse geheime dienst geweest zijn. "Maar dan wel op vraag van de Amerikanen," zegt Rik Coolsaet.
Moeten we Obama dan niet zelf op het matje roepen? "Die capaciteit hebben wij gewoonweg niet. Zelfs Europa kan dat niet. Het enige wat kleine landen kunnen doen is zich maximaal beschermen tegen buitenlandse penetratie. En in België hebben we die elektronische beveiliging altijd verwaarloosd. Pas het laatste jaar merk je dat er meer aandacht en middelen aan besteed wordt. Zo komt er volgend jaar een nieuw centrum voor cybercriminaliteit. Dat is een stap in de goede richting."
