 |
| (Foto: De Standaard) |
Zou het toeval zijn dat Lana Del Rey haar derde album ‘Honeymoon’ afsluit met een cover van Nina Simones ‘Don’t let me be misunderstood’? De kans lijkt klein. In het universum van Lana bestaat geen toeval. Enkel het noodlot. (19 september '15)
Het is niet de eerste keer dat Lana Del Rey zich waagt aan een Nina Simone-cover. De pruilerige chanteuse sloot haar vorige album, Ultraviolence, al af met ‘The other woman’. Maar de keuze voor ‘Don’t let me be misunderstood’ op haar nieuwe plaat ‘Honeymoon’ lijkt vooral een knipoog naar het parcours dat Del Rey in de voorbije vier jaar aflegde.
In 2011 debuteerde ze met de popparel ‘Video games’, een nummer dat perfect meesurfte op de retrozucht van hipstermillennials. Del Rey werd gefêteerd als de nieuwste popprinses, maar al snel vogelden bloggers uit dat ‘Lana Del Rey’ een personage was. Vóór de dramatische en glamoureuze Lana was er immers de schuchtere Elizabeth ‘Lizzy’ Grant, die in een T-shirt en een paardenstaart vergeefs een muzikale doorbraak najoeg in New Yorkse bars. Ook de pseudoniemen May Jailer en Sparkle Jump Rope Queen baatten niet. Maar met ‘Lana Del Rey’, wat duidelijk afweek van haar vorige incarnaties, bleek het eindelijk prijs.
Tot de esthetiek rond Del Rey werd afgedaan als een pose. De muziekwebsite Pitchfork noemde haar debuutplaat ‘een gefaket orgasme’, en de blogosfeer die had gekird om de vermeende authenticiteit van ‘Video games’ voelde zich verraden. Het vitriool vloeide nog rijkelijker uit de toetsenborden toen ook jeugdfoto’s opdoken waaruit bleek dat Del Rey niet alleen aan haar imago gesleuteld had, maar ook aan haar lippen, neus en jukbeenderen. ‘Ik heb op geen enkel moment van het succes van “Video games” kunnen genieten’, zei ze in The Guardian over die periode. Ze twijfelde zelfs of ze wilde doorgaan met muziek.
Toch bracht ze Ultraviolence uit, een plaat die dankzij producer Dan Auerbach (The Black Keys) een ruiger geluid meekreeg dan het langzame Born to die. Met bluesy gitaren en spitse teksten won Del Rey haar credibiliteit terug. Ze ontpopte zich meer en meer als een reliek uit het Hollywood van de jaren veertig, of als een kind van Elvis en Marilyn Monroe: met zoveel verve bezong ze de tandem tussen glamour en verval.
Beyoncé
Met Honeymoon keert ze nu terug naar het geluid van haar debuut, zei Del Rey aan Billboard. De eerste tonen van het titelnummer roepen meteen een beeld op van een rokerige zaal met gordijnen van goudbrokaat en een rijzige brunette op het podium, de ogen op halfwakker. Del Rey hijgt, kreunt en fluistert zich een weg door haar eigen film noir. Haar stem maakt duizelingwekkende capriolen langs de toonladder, maar altijd met een zekere lethargie – het is tot kunst verheven verveling. Om haar beeld van de ultieme romantische sirene kracht bij te zetten, solliciteert Del Rey zowel op ‘Honeymoon’ als op ‘24’ zelfs flink naar de volgende James Bond-soundtrack. ‘You’re hard to reach/ you’re cold to touch’: het zou zowel over de superspion als over Del Rey kunnen gaan.
Tekstueel slaat Honeymoon wel een andere weg in. Deed Del Rey zich voorheen graag voor als de onschuldige, verleidelijke lolita, dan gaat het nu resoluut over verscheurende relatiebreuken. De manier waarop ze daarmee omgaat, varieert van apathie (‘Music to watch boys to’) tot radeloosheid (‘Terrence loves you’) en zelfs opluchting op ‘High by the beach’, een van de absolute parels op de plaat. ‘You could be a bad motherfucker/ but that don’t make you a man/ now you’re just another one of my problems/ because you got out of hand’, klinkt het venijnig – het had zo uit de koker van Beyoncé kunnen komen.
De kracht van ‘High by the beach’ illustreert wel het pijnpunt van de plaat. De lome hiphopbeats springen zo uit de band dat meteen opvalt dat zowat alle andere nummers opgebouwd zijn volgens eenzelfde stramien: de slepende strijkers en ingetogen piano’s verstoppen zich, en geven keer op keer vrij baan aan Del Reys hese stem. Dat werkt perfect op nummers als het albumhoogtepunt ‘God knows I tried’, maar doorslagjes als ‘Religion’ en ‘Salvatore’ beletten dit album écht te schitteren.
Het is zeer de vraag of Del Rey daar zelf nog van wakker ligt. In ‘Swan song’ zinspeelt ze opnieuw op stoppen met muziek – ‘I will never sing again/ with just one wave it goes away/ it will be our swan song’. Ook op dat vlak blijkt afsluiter ‘Don’t let me be misunderstood’ goed gekozen. Ze brengt het niet met de hartstochtelijke schreeuw waarmee The Animals het ooit coverden. Neen, ze berust, en weet dat mensen haar wel weer verkeerd zullen begrijpen. Dat is nu eenmaal haar lot. Maar tot die tijd is ze wel de zwoelste ijskoningin van de popwereld.
‘Honeymoon’ van Lana Del Rey is nu uit op Universal. (****)
