nootvandeleu

(Cartoon: Vanmol)

REACTIES // Hoe gaat Defensie om met de nakende besparingsoperatie? // "De legertop? Domme mannen met stomme plannen"

Ons leger ligt onder vuur. En deze keer niet van terroristen of boze Russen, maar van de eigen regering. Bevoegd minister Steven Vandeput (N-VA) zoekt zelf nog naar een compromis, het devies lijkt duidelijk: het moet met minder. Misschien schieten we er zelfs een militaire component bij in, weet ook SP.A-Kamerlid Dirk Van der Maelen. "We hebben nu eenmaal niet genoeg middelen om overal goed in te zijn." (2 april '15)

Ons leger ligt onder vuur. En deze keer niet van terroristen of boze Russen, maar van de eigen regering. Die zit krap bij kas, en dan wordt er zoals gewoonlijk naar Defensie gekeken voor extra besparingen. De jongste weken regent het dan ook expertenrapporten, parlementaire resoluties en militaire documenten waarin toekomstscenario's voor Onze Jongens geschetst worden.

Bevoegd minister Steven Vandeput (N-VA) zoekt zelf nog naar een compromis, het devies lijkt duidelijk: het moet met minder. Misschien schieten we er zelfs een militaire component bij in: de legertop overweegt scenario's waarin ofwel de marine, ofwel de landmacht of de luchtmacht doodbespaard wordt.

SVEN BISCOP (Defensiespecialist Universiteit Gent): "Onze budgettaire inspanning voor landsverdediging zit nu al ruim onder het Europese gemiddelde. Als we daar nog een extra besparing bovenop doen, wordt het inderdaad onmogelijk om alle kerncapaciteiten over te houden."

DIRK VAN DER MAELEN (SP.A-Kamerlid): "Je moet gewoonweg vaststellen dat we onvoldoende middelen hebben om overal goed in te zijn. Het is niet langer houdbaar om drie machten in stand te houden. Daarom moeten we specialiseren en keuzes maken in het licht van wat Europa nodig heeft. De EU heeft bijvoorbeeld geen gebrek aan gevechtsvliegtuigen, maar wel aan cyberveiligheid. Dan moet je investeren in het tweede, niet in het eerste."

De legertop is bang dat onze dalende defensiebudgetten onze geloofwaardigheid bij zulke samenwerkingsprojecten ondermijnen.

BISCOP: "En daar hebben ze gelijk. Als we nog verder wegzakken, gaat er niemand meer met ons willen samenwerken. En andere Europese landen gaan dat gat niet zomaar opvullen."

Nochtans had de NAVO enkele weken geleden gesuggereerd dat we onze landmacht en marine flink mochten inkrimpen om te focussen op de luchtmacht.

BISCOP: "Dat lijkt me geen goeie beslissing. Als onze handelsschepen in Somalië aangevallen worden door piraten, gaat het wel om een rechtstreeks Belgisch belang, hé. Dat moet je kunnen beschermen. Als we niet volledig afhankelijk willen worden, moeten we in elk van de machten nog een gevechtscapaciteit hebben. De beperkte middelen die we nu hebben, moeten we minstens houden."

VAN DER MAELEN: "Ach, zelfs als we met deze budgetten blijven werken is er niet veel dat we alleen aankunnen. Je moet nu eenmaal keuzes maken."

Is het Europees leger waar Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten vorige week opnieuw voor pleitte dan een mirakeloplossing?

BISCOP: "In theorie is dat mooi. Maar die kans hebben we gemist toen het project niet van de grond kwam in de jaren '50. Nu lijkt het mij tactisch fout om daarover te beginnen, want dat laat tegenstanders van samenwerking toe te zeggen: daar zijn ze weer, met hun luchtkastelen. Terwijl je ook zonder officieel EU-leger grote vooruitgang kan boeken op vlak van samenwerking."

VAN DER MAELEN: "Ik ga niet zeggen dat we volgend jaar of zelfs in 2020 een Europees leger zullen hebben, maar je moet het wel groot durven zien. Toen ik 25 jaar geleden in het parlement kwam zegden mijn collega's me ook dat ze niet geloofden dat we ooit een Europese munt zouden hebben. En kijk: we betalen al twaalf jaar met euros."

Ondanks de aangekondigde besparingen wil de Belgische legertop kernbommenwerpers als opvolgers van onze rammelende F-16's. Een verloren investering?

BISCOP: "Dat is inderdaad een beetje raar. Die nucleaire opdracht is een marginaal overblijfsel uit de koude oorlog. Een pure prestigekwestie."

VAN DER MAELEN: "Meer zelfs: het is knettergek. De F-35's die men op het oog heeft zouden al snel 170 miljoen euro kosten. Voor één vlieger, hé! Het toont aan: aan de legertop zitten domme mannen die stomme plannen maken."

Minister Vandeput geeft de militairen wel hoop: na 2019 zouden de budgetten terug verdubbelen. Heeft nu hard besparen dan wel zin?

BISCOP: "Ze gaan alleszins moeten oppassen. Veel militairen gaan binnenkort met pensioen. Je gaat dus echt wel moeten investeren onderweg, anders ga je tegen 2019 niet veel volk meer overhouden."

VAN DER MAELEN: "Daar kiest Vandeput de gemakkelijke oplossing. Hij paait de legertop met beloftes die hij zelf niet moet houden, want in 2019 is er een nieuwe regering. Je moet eerlijk zijn: we hebben het geld gewoonweg niet. Of wil hij om die verdubbeling te financieren nóg harder hakken in de sociale zekerheid? Daar pas ik voor." (NDL)