 |
| (Foto: CTVnews.ca) |
Sinds Russisch president Vladimir Poetin begin maart een klein legioen Russische soldaten naar de Krim stuurde om "de Russisch sprekende bevolking te beschermen tegen de Oekraïners", is het alle hens aan dek in diplomatenland. Bij de gewone Oekraïners, die al sinds november in weer en wind op het Maidanplein in Kiev demonstreren tegen Rusland en voor Europa, heerst intussen vooral veel onzekerheid, vertelt historicus Serhiy Pazelskyy. "Het leven gaat hier door, maar de sfeer is hier wel gespannen. Niemand weet waar dit gaat eindigen."
Sinds Russisch president Vladimir Poetin begin maart een
klein legioen Russische soldaten naar de Krim stuurde om "de Russisch
sprekende bevolking te beschermen tegen de Oekraïners", is het alle hens
aan dek in diplomatenland. Volgens Verenigde Naties-gezant Robert Serry wordt
de situatie op de Krim in Oekraïne "steeds dreigender." De
Nederlander, die voor de VN poolshoogte moest gaan nemen, werd bij aankomst op
het schiereiland bedreigd door gewapende Russen, en gedwongen om meteen
rechtsomkeer te maken.
Bij de gewone Oekraïners, die al sinds november in weer en
wind op het Maidanplein in Kiev demonstreren tegen Rusland en voor Europa,
heerst intussen vooral veel onzekerheid, vertelt historicus Serhiy Pazelskyy. "Het
leven gaat hier door, maar de sfeer is hier wel gespannen. Niemand weet waar
dit gaat eindigen."
Hoe ontvlambaar is de
situatie in Oekraïne?
PAZELSKYY: "Je
moet begrijpen: voor ons is dit nu al een oorlog. Rusland kan ons elk moment
aanvallen. En dan bedoel ik niet alleen met de troepen die ze op de Krim
hebben. We hebben een heel lange grens met Rusland, en sinds 1 maart vinden er
langs die grens een ongezien aantal Russische militaire oefeningen plaats, met
meer dan 150.000 strijdklare soldaten. Zelfs ten tijde van de Sovjet-Unie was
hun machtsvertoon niet zo groot."
U vreest dat Rusland
heel Oekraïne wil veroveren?
PAZELSKYY:
"Dat hangt van Poetin af. Die is zijn verstand totaal verloren. Niets dat
hij doet houdt steek. Misschien doet hij wel wat Hitler deed in de jaren '40,
en rukt hij gewoon verder op naar het Westen. Maar dat zal deze keer niet zo
gemakkelijk gaan: Oekraïne heeft een stevig leger van een miljoen soldaten, en
elke dag dienen zich nog duizenden extra vrijwilligers aan. Mensen van alle
leeftijden, ook vrouwen, zeggen gewoon: geef mij een geweer. Ze zijn bang -
iedereen is bang van oorlog - maar ook klaar voor de strijd."
Bestaat de
mogelijkheid dat Oekraïne in twee scheurt? Er zijn nu eenmaal regio's die zich
meer verbonden voelen met Rusland.
PAZELSKYY:
"Het klopt dat vooral het westen van Oekraïne bij de EU wil horen. Maar er
is geen enkele regio waar een meerderheid van de inwoners in Rusland wil leven.
Als burgers her en der de Russische vlag hijsen, is dat om hun recht om
Russisch te spreken op te eisen. Ze willen erkend worden als etnische Russen,
maar daar stopt het. Dat kan perfect via legaal protest - daar moet Poetin toch
geen soldaten voor sturen?"
Voelen de Oekraïners
zich gesteund door de EU?
PAZELSKYY:
"De EU heeft ons goed gesteund in onze strijd tegen voormalig president
Viktor Janoekovitsj. Maar met betrekking tot de Krimcrisis valt het voorlopig
tegen. Ze moeten zo snel mogelijk een volledige blokkade tegen Rusland
organiseren. Trek alle visa in, stop alle economische relaties… Zorg dat de
gewone Russen het voelen, dan zal Poetin misschien zijn kar keren."
Intussen moeien ook
de Amerikanen zich in de debatten. Kan dat schot in de zaak brengen?
PAZELSKYY:
"Neen. De Russen nemen de diplomatieke onderhandelingen gewoon niet
serieus. Poetin heeft altijd gezegd dat Oekraïne wat hem betreft niet bestaat
als onafhankelijk land, en daar gedraagt hij zich nu ook naar. Ik snap ook niet
waarover onderhandeld kan worden: de Russen bezetten gewoon een ander land! De
enige manier om hier mee om te gaan, zou met VN-Vredestroepen zijn. Maar dan
heb je een resolutie van de Verenigde Naties nodig, en Rusland zal er alles aan
doen om dat tegen te houden."
Het zou Oekraïne ook
omtoveren tot een ongeziene oorlogszone.
PAZELSKYY:
"De grootste sinds de Tweede Wereldoorlog, midden in Europa. Maar ik kan
mij niet voorstellen dat Westerse landen troepen naar Oekraïne zouden sturen om
met de Russen te vechten. Omdat Poetin zo onvoorspelbaar is. Je neemt het op
tegen een gestoorde man, met zijn vinger op de knop voor een nucleaire aanval.
Iedereen is bang voor een oorlog met kernwapens. Als die dreiging niet
meespeelde, zou ons eigen leger waarschijnlijk al in actie geschoten zijn. Ik
zie voorlopig geen oplossing voor het probleem. We kunnen alleen maar hopen dat
Poetin zijn fout inziet."
