 |
| (Foto: Ugent.be) |
Het zijn hoogdagen voor de cijferfetisjisten onder de Wetstraatwatchers. De ene partij na de andere pakt uit met tienduizenden extra jobs en miljarden aan belastingverlagingen in hun campagnebeloftes. Maar tot dusver werden ze allemaal gewogen en te licht bevonden door Gert Peersman, professor Economie aan de Universiteit Gent. "Heel veel cijfers hebben ze eigenlijk nog niet vrijgegeven, dus laten we het nog niet te veel opblazen. Maar erg realistisch ziet het er allemaal niet uit."
Het zijn hoogdagen voor de cijferfetisjisten onder
de Wetstraatwatchers. In de aanloop naar de verkiezingen van 25 mei pakt de ene
partij na de andere uit met tienduizenden extra jobs en miljarden aan
belastingverlagingen in hun campagnebeloftes. CD&V was de eerste partij die
met een 'volledig becijferd' verkiezingsprogramma voor de pinnen kwam, Open
VLD, SP.A en Vlaams Belang volgden op de voet.
Maar allemaal werden ze al snel gewogen en te
licht bevonden door Gert Peersman, professor Economie aan de Universiteit Gent.
"Heel veel cijfers hebben ze eigenlijk nog niet vrijgegeven, dus laten we
het nog niet te veel opblazen. Maar erg realistisch ziet het er allemaal niet
uit."
Zowel CD&V, Open VLD als SP.A klopten zich de
voorbije weken op de borst voor hun tot na de komma becijferde kiesprogramma's.
Terecht?
PEERSMAN: "Ik vind het alleszins al goed dat de partijen nadenken over hoe
ze hun beloftes kunnen financieren. Het viel mij namelijk op hoe gemakkelijk er
onrealistische beloftes gedaan werden in verkiezingstijd. Maar ik moet nu
vaststellen dat die onrealistische beloftes zich vertaald hebben in
onrealistische berekeningen. De partijen rekenen zich rijk, en beloven allerlei
dingen waarvan ik als econoom nu al kan zeggen: vergeet het maar, dat lukt
niet."
Wat is het nut van die cijfers dan nog?
PEERSMAN: "Dat vraag ik mij ook soms af. Maar goed: het toont wel aan waar
de prioriteiten van de partijen liggen. Zo wil Open VLD duidelijk besparen op
de overheidsuitgaven, en ziet SP.A meer brood in nieuwe belastingen. Dat is
natuurlijk op zich geen verrassing, maar we krijgen wel een beter beeld van hoe
ver ze daarin willen gaan."
Open VLD trekt alvast alle registers open: zij
beloven zonder verpinken 100.000 nieuwe jobs. CD&V en SP.A houden het
rustiger: zij mikken op respectievelijk 30.000 en 45.000 extra banen.
PEERSMAN: "Ik bekijk dat met enige scepsis. Die cijfers zijn volledig
opgeblazen. We gaan de komende jaren net heel veel moeten besparen om ons
begrotingstekort weg te werken. Dat gaat natuurlijk ook gevolgen hebben voor de
jobcreatie. Je kan daar nooit 100.000 jobs mee creëren. Ik denk eigenlijk dat
we al blij mogen zijn als we de komende jaren geen jobs verliezen door die hele
besparingsoperatie."
Dat heeft dan al veel weg van kiezersbedrog.
PEERSMAN: "Tja, de rekeningen kloppen niet, waardoor je mensen overdreven
zaken belooft. Dat is misleidend, natuurlijk. Men kiest er ook voor om de
negatieve elementen gewoon te negeren. Net zoals in de programma's geen
rekening gehouden wordt met tegenvallers voor de begroting. Zo hebben we er
nochtans de laatste jaren genoeg gehad. Als Dexia nog eens een extra
kapitaalinjectie nodig heeft, of als de NMBS nog met gaten blijkt te zitten,
wil ik nog wel eens zien waar ze dat geld gaan halen in die mooi becijferde
programma's."
De KU Leuven heeft zich samen met een aantal
kranten en de openbare omroep geëngageerd om alle programma's na te rekenen als
onafhankelijke instelling. Een goeie zaak?
PEERSMAN: "Je hebt alleszins een neutraal orgaan nodig dat die
berekeningen voor iedereen kan maken, volgens hetzelfde model. Als dat orgaan
dan kan zeggen: uw rekening klopt niet, zal dat vanzelf gaan leiden tot
voorzichtiger beloftes. En dan is de kiezer uiteraard beter geïnformeerd."
In Nederland worden de kiesprogramma's al langer
nagerekend door het Centraal Planbureau. Toch besloot men daar onlangs dat
minder grondig te doen - anders gaat het debat te veel over cijfertjes.
PEERSMAN: "Je moet natuurlijk bescheiden blijven in die berekeningen: elke
voorspelling heeft zijn grenzen. Maar door te kijken naar het globale plaatje
kan je wel vermijden dat je in een opbod van beloftes komt, die onmogelijk te
realiseren blijken na de verkiezingen."
Welk programma acht u voorlopig het meest
realistisch?
PEERSMAN: "Dat is moeilijk te zeggen, omdat alle partijen nogal losjes
omspringen met hun berekeningen. Wie het meest belooft, zal alleszins het verst
van de werkelijkheid zitten. Maar in feite zijn ze allemaal in hetzelfde bedje
ziek."
