 |
| Procureur-generaal Yves Liégeois (Foto: HBVL) |
REACTIES // Big Brother in België: binnenkort nog meer camera's op straat? // "De burgers filmen mekaar toch ook?"
Voor het geval dat u daar nog aan twijfelde: u wordt in de gaten gehouden. In België houden inmiddels minstens 300.000 bewakingscamera's een oogje in het zeil. En als het aan Antwerps procureur-generaal Yves Liégeois ligt, worden dat er binnenkort nog veel meer. "Als de burger veiligheid wil, kan dat alleen gepaard met privacy inleveren," liet de magistraat onlangs optekenen. "Waanzin" en "populisme," klinkt het bij privacyexperts als professor computerbeveiliging Bart Preneel (KU Leuven), maar Aalsters burgemeester Christoph D'Haese (N-VA), die zelf al zo'n 40 camera's liet installeren in zijn stad, ziet er minder graten in.
PRENEEL: "Er zijn anders genoeg studies die aantonen dat camera's niet zorgen voor meer veiligheid. Het verplaatst de misdaden gewoon naar plaatsen waar geen camera's hangen. Bovendien leidt het ook tot minder blauw op straat: alle agenten zitten naar de camera's te kijken. En dan zwijgen we nog over de risico's op misbruiken."
D'HAESE: "Daar zijn voldoende waarborgen op. Zo mogen camerabeelden maximaal één maand bewaard worden, en is er een protocol over wie ze kan opvragen."
George Orwell zal nog gelijk krijgen: we stevenen op een bigbrothersamenleving af.
PRENEEL: "Men vindt altijd wel een argument om meer camera's te installeren. Men wil bijvoorbeeld meer misdaden oplossen, maar met dat argument kan je iedereen een draagbare camera geven en eisen dat hij heel zijn leven filmt. Op de duur hebben we nergens nog privacy."
D'HAESE: "Ach, tegenwoordig loopt iedereen toch met een smartphone op zak waarmee hij alles kan filmen wat hij wil. De mensen moeten dus sowieso al aan privacy inboeten. Waarom zou een particulier wel alles mogen filmen, terwijl de overheid geen camera's mag plaatsen? Nu wordt gewoon het evenwicht hersteld. Bovendien: wie niets mispeutert, heeft niets te vrezen."
Vorige week zaten juristen met de handen in het haar over een dashcamfilmpje van een wegpiraat in een BMW. Die beelden verdwijnen waarschijnlijk uit het dossier, omdat het slachtoffer die zonder toestemming op het internet gooide.
PRENEEL: "Burgers die anderen filmen zonder hun toestemming en dat openbaar maken, zijn zelfs strafbaar. Ook op dat vlak zullen de sociale normen moeten veranderen, en zullen we meer respect moeten opbrengen voor elkaars privacy. Bovendien: is zo'n dashcam in België wel legaal? Volgens de wet is dat enkel weggelegd voor politiemensen."
D'HAESE: "Als mensen relevante beelden hebben, moeten ze die doorspelen aan de politie. Het heeft geen zin het recht zelf in handen te nemen: je leeft nog altijd in een rechtstaat. Maar die dashboardcamera's lijken me wel nuttig. Ik stel vast dat men in het buitenland zwarte dozen in auto's begint te plaatsen om het rijgedrag van de mensen vast te leggen, onder andere voor verzekeringsdoeleinden. Ik kijk daar met interesse naar."
Toen vorig jaar bewakingsbeelden openbaar gemaakt werden om de Eindhovense 'kopschoppers' op te sporen, leidde dat tot strafvermindering. Is dat wel rechtvaardig?
D'HAESE: "Een eerlijk proces voer je in de rechtszaal, niet op het internet. Maar in sommige situaties blijkt het onmogelijk om de daders op een andere manier te identificeren. Dan zie ik veel minder reden om tot strafvermindering over te gaan dan als het filmpje zomaar lukraak op het internet wordt gegooid."
PRENEEL: "Of dat rechtvaardig is, moet altijd een afweging zijn van de rechter. Als die vindt dat er al een deel van de straf is uitgevoerd doordat die daders publiekelijk ten schande zijn gezet, dan vind ik die strafvermindering geen onverstandige beslissing. Maar je moet er toch mee opletten als de politie elk geval zomaar online gaat zetten - je zal maar lijken op zo'n dader."
