 |
| (Foto: Farm8) |
REACTIES // Is de NMBS klaar voor de liberalisering van de spoorwegen? // "In België rijden te veel lege treinen. Waanzin!"
In de commissie Transport van het Europees Parlement is vorige week gestemd voor de verdere liberalisering van het spoorverkeer in Europa. Die concurrentie moet zorgen voor verhoogde stiptheid en lagere ticketprijzen. De NMBS heeft dus nog zes jaar om zichzelf op het juiste, euh, spoor te krijgen. Maar dat wordt geen sinecure, zegt Europees Parlementslid Philippe De Backer (Open VLD). "Als de NMBS zijn kwaliteit niet drastisch opkrikt, zullen ze klanten verliezen eens de markt geopend wordt."
In de commissie Transport van het Europees Parlement is vorige week gestemd voor de verdere liberalisering van het spoorverkeer in Europa. Ten vroegste in 2020 zouden private spoorwegbedrijven hun diensten in België kunnen aanbieden. Die concurrentie moet zorgen voor verhoogde stiptheid en lagere ticketprijzen. De NMBS heeft dus nog zes jaar om zichzelf op het juiste, euh, spoor te krijgen.
Maar dat wordt geen sinecure, zegt Europees Parlementslid Philippe De Backer (Open VLD). "België heeft het op één na laagste stiptheidscijfer van Europa - enkel Hongarije doet het nog slechter. 35% van de Belgische treinreizigers is totaal ontevreden over de betrouwbaarheid van de treinen. Als de NMBS zijn kwaliteit niet drastisch opkrikt, zullen ze klanten verliezen eens de markt geopend wordt."
Spoorbaas Jo Cornu heeft nu wel dé manier gevonden om die stiptheid te verbeteren. Binnenkort worden de reistijden van de treinen gewoon met 3% verlengd. Probleem opgelost.
DE BACKER: "Tja. De NMBS haalt momenteel een stiptheidspercentage van 80%. Dat is bijzonder slecht. De overheid wil dat Cornu zijn stiptheidscijfers haalt. Dan kan je ofwel inzetten op betere dienstverlening, ofwel op een artificiële manier de cijfers doen kloppen. Maar dat is het beste bewijs dat we die marktopening nodig hebben. Het Verenigd Koninkrijk en Zweden hebben hun spoormarkt jaren geleden al geliberaliseerd. Het aantal treinreizigers nam er toe met respectievelijk 70 en 40 procent. Dat toont aan dat private maatschappijen beter kunnen inspelen op de nood van de klanten."
Daar heeft Cornu zijn twijfels over. Private spoorbedrijven zouden enkel geïnteresseerd zijn in populaire treinverbindingen. De overheid zal moeten opdraaien voor kleine stationnetjes.
DE BACKER: "Dan moet de overheid zich afvragen of het nut heeft treinen te laten stoppen in elk klein station. Misschien kan dat beter vervangen worden door een buslijn, die op dezelfde kwaliteitsvolle manier de gemeenten kan bedienen, tegen een veel lagere kost. Vandaag rijden er - onder politieke druk - te veel treinen in België die zelfs hun CO²-kost niet terugverdienen, omdat er te weinig mensen op zitten. Dat is waanzinnig!"
"Daarom is het belangrijk dat er in België eindelijk een deftig vervoersplan komt. Vandaag doet Vlaanderen wat met De Lijn, terwijl de federale overheid met het spoor aanmoddert. Er is in België gewoonweg geen doordachte visie op het mobiliteitsbeleid. Dat moet veranderen."
Cornu heeft nog meer kritiek: de technische standaarden zijn te weinig geharmoniseerd in de EU. Treinen kunnen niet probleemloos overal rijden.
DE BACKER: "Dan moppert hij bij de verkeerde mensen. Het Europees parlement wil niet liever dan die technische standaarden gelijkschakelen. Maar wie ligt altijd dwars? De lidstaten! België in het bijzonder. Dus in plaats van in interviews op Europa te schieten, zou Cornu beter eens met zijn voogdijminister Jean-Pascal Labille (PS) spreken."
Het Verenigd Koninkrijk geldt als voorbeeld op vlak van geliberaliseerde spoorwegen. Maar de ticketprijzen zijn daar wel aanzienlijk hoger dan in België.
DE BACKER: "Het is een kwestie van prijsdifferentiatie, die je ook vindt bij vliegtuigmaatschappijen. Als je vlak voor Kerstmis een vlucht naar New York boekt, betaal je ook meer dan in september. Op piekmomenten en drukke lijnen wordt een hogere prijs gevraagd. Dat zijn we niet gewoon, maar eigenlijk is dat niet meer dan logisch."
Als we mensen naar het openbaar vervoer willen krijgen, lijken duurdere tickets wel een slecht idee.
DE BACKER: "Mensen nemen de trein er niet minder om. Integendeel: door de betere dienstverlening die er tegenover staat, stijgt het passagiersaantal. Dat kunnen wij hier niet zeggen - bij ons nemen de files zelfs toe. En er is ook een keerzijde van de medaille: de ticketprijzen zijn hier misschien wel bij de laagste van Europa, maar de staatssubsidies zijn ook het hoogst. Elk jaar pompen wij 3 miljard euro in de NMBS. Het is de belastingbetaler die dat ophoest." (NDL)
