 |
| (Foto: PHN) |
Didier Bellens heeft het Belgacomschip dan wel verlaten, maar zijn schaduw waart nog steeds rond in het managementcomité. Ondanks een bijzonder eigengereid - en weinig succesvol - parcours, blijft Bellens' poulain Bruno Chauvat een mooie positie bezetten. Tot ongenoegen van een pak Belgacom-topmensen. "Er waren regelmatig meetings waar mensen helemaal gebroken buitenkwamen. Met hem samenwerken is pure terreur."
Maar het staat nog niet in de sterren geschreven dat die opvolger in een rustig bedrijfsklimaat terechtkomt. Aan de top van Belgacom doken de laatste jaren steeds meer poulains van Didier Bellens op, vertrouwenspersonen die zich alles konden permitteren. Velen vielen na verloop van tijd weer uit zijn gratie, anderen - zoals persoonlijk assistente Concetta Fagard - moesten opstappen nadat ze in opspraak kwamen, maar er zijn ook enkele overlevers.
Bruno Chauvat, bijvoorbeeld. Die Fransman schopte het onder Bellens tot Executive Vice President (EVP) Strategy & Content - en plant daar, ondanks kritiek, ook na Bellens' vertrek te blijven. Een portret van een mediastrateeg met een ongeziene dadendrang, die naar niemand luistert, voornamelijk via Luxemburg factureert, en weinig resultaten kan voorleggen.
Het prille begin
Wanneer Bellens in 2003 zijn opwachting maakt als CEO van Belgacom, neemt hij zich voor de telecomgigant te revolutionaliseren. Bellens wil met Belgacom TV het domein van de digitale televisie veroveren, en ziet in Bruno Chauvat de geknipte persoon om dat avontuur te leiden. Ze leerden mekaar in 2000 kennen toen ze samen bij het Luxemburgse mediaconcern RTL aan de slag waren - Bellens als topman, Chauvat als verantwoordelijke voor de mediastrategie. En dus haalt Bellens één jaar na zijn eigen aantreden BCMC (Broadcasting Communication & Media Consulting), de Luxemburgse managementsvennootschap van zijn voormalige medewerker, binnen om Belgacom TV op te starten.
En Chauvat kan meteen uitpakken met een flinke trofee: hij slaagt erin het contract voor het uitzenden van voetbalwedstrijden in de Jupiler Pro League binnen te halen. Een erg belangrijke troef voor het imago van het debuterende Belgacom TV, wat hem meteen Bellens' vertrouwen in hem bevestigt. Het komt dan ook als een donderslag bij heldere hemel als Chauvat in augustus, amper twee maanden na de lancering van de televisie-afdeling, moet opkrassen. "Tegenvallende resultaten," klinkt het in de pers - Belgacom-TV had nog maar 4.000 abonnees weten te vinden.
Chauvat blijft echter niet bij de pakken zitten. Samen met zakenpartner Alexandra Fernandez-Ramos richt hij in september 2005 al meteen de NV Playtime bij het administratiekantoor van een zekere Jean-Marc Faber, een boekhouder uit Luxemburg. Onder de vlag van dat vehikel stampen Chauvat en Fernandez-Ramos MusicMakesFriends uit de grond, een muziekstreamingdienst die een soort Spotify avant la lettre moet worden.
Chauvat klopt voor financiële steun aan bij Belgacom, maar krijgt nul op het rekest. Het doet de zaak geen goed, en MusicMakesFriends blijkt een doodgeboren kind. In augustus 2008 wordt de muziekstreamingdienst met veel lawaai gelanceerd, maar vier maand later sterft het project al een stille dood, en wordt het failliet aangevraagd - een opvallend snel einde voor een bedrijf dat nochtans deals kon sluiten met de vier grote platenlabels - Warner, Sony BMG, EMI en Universal.
Rolls Royce
Dan maar terug naar de oude stal, denkt Chauvat. In 2009 benadert hij op het gala van de Gouden Schoen samen met Alexandra Fernandez-Ramos oude vriend Didier Bellens. "Wat is er gebeurd, Didier," wil Chauvat weten. "Ik laat je met Belgacom TV een Rolls Royce achter, en nu schiet er nog slechts een 2pk'tje van over?"
Chauvat doet Bellens plannen uit de doeken voor een revolutionarisering van het digitale luik van Belgacom, en de CEO raakt geprikkeld. Hij besluit Chauvat - en BCMC, dat intussen ook geregistreerd staat bij boekhouder Jean-Marc Faber - opnieuw binnen te halen om de entertainmentstrategie van Belgacom op te zetten.
Daarvoor werkt Chauvat onder EVP Strategy Grégoire Dallemagne, die sinds 2008 aan de slag is bij Belgacom. Maar al snel begint de ambitieuze Chauvat aan diens poten te zagen. "Dankzij hun gemeenschappelijk verleden was Chauvat een erg goeie vriend van Bellens geworden, en had hij directe toegang tot hem," weet een voormalig medewerker van de CEO.
Het doet denken aan het verhaal van Concetta Fagard, de assistente van Bellens die na verloop van tijd ging werken als een muur tussen de CEO en andere Belgacommanagers. En er handig gebruik van maakte om zelf op te klimmen. "Met dat verschil dat Chauvat een pak intelligenter is dan Fagard. En dat hij niet met Bellens slaapt," preciseert de ex-medewerker. "Hij aarzelde dan ook niet om daar ten volle gebruik van te maken, en zo zijn baas, Dallemagne, te ontwijken."
Chauvat blijft de digitale revoluties maar uit zijn mouw schudden. Hij bewerkstelligt achter de schermen partnerschappen met OnLive (een softwareplatform waarmee abonnees videospelletjes zouden kunnen streamen, waardoor een spelconsole niet meer vereist was) Blinkx (een hypermoderne zoekmachine), Mubi (een video-on-demand service voor cinefielen) en Jinni (een gepersonaliseerde aanbevelingsdienst voor series en films). Dat waren de kroonjuwelen van wat binnen Belgacom het P21-platform heette.
Moordkuil
Maar die dadendrang had ook een keerzijde, getuigt een insider uit het procurement-departement, dat instond voor die participaties. "Er mocht enkel gewerkt worden met firma's die Chauvat of Fernandez-Ramos zelf hadden aangebracht. Normaal gezien zijn er strikte procedures voor nieuwe participaties bij Belgacom. Een product manager wijst een behoefte aan, de dienst procurement gaat op zoek naar mogelijke partners, en legal maakt een contract op. Niet zo bij Chauvat: hij koos zelf de partners op voorhand uit en regelde de contracten. De andere diensten werden volledig omzeild. Een dergelijke vooringenomenheid om die specifieke, vaak buitenlandse partners te kiezen, deed bij ons wel vragen rijzen. We begonnen ons af te vragen of Chauvat misschien commissies pakte op die deals."
Een voorbeeld dat vaak genoemd wordt is de resolute keuze voor Rovi, een bedrijf dat metadata (gegevens voor onder andere de programmagids op digitale televisie) verstrekt. "Voor Chauvat aan boord kwam, hadden we daar twee partners voor: het Amerikaanse Rovi en het Belgische MagnetMedia. Tot Chauvat besloot om alles te centraliseren. Plots werd het contract van Magnet Media zonder boe of ba stopgezet, en hadden we enkel nog een contract met Rovi. Magnet Media wou nochtans ook een bod doen, maar het kreeg die kans zelfs niet."
Het verhaal wordt bevestigd door Rik Wintein, project manager bij Magnet Media. "Op zich verliep dat allemaal legaal, maar het was verre van fair dat er nooit een offerte werd uitgeschreven. We zijn toen gewoonweg voor voldongen feiten geplaatst."
Bruno Chauvat ontkent de aantijgingen. "De regels over financiën, procurement en legal zijn altijd gevolgd. Ook voor de metadata is een informatie-aanvraag uitgestuurd naar een reeks andere providers die voldeden aan de criteria van Belgacom. Rovi kwam daar als beste uit." Dat is opvallend, zegt de procurement-insider. "Het nieuwe Rovi-contract was eigenlijk duurder dan die twee oude contracten samen."
De toestand aanklagen bleek een verloren zaak, volgens de insider. "Wanneer wij dat vanuit ons departement aanklaagden, kregen we het deksel op de neus. Dat gold trouwens voor iedereen die tegen Chauvat in durfde te gaan. Er waren regelmatig meetings waar mensen helemaal gebroken buiten kwamen. Hij heeft eens in volle vergadering naar een werknemer geroepen dat hij kon opkrassen. Dat was pure terreur."
"En ook als we hogerop aanklopten, bleef het zonder gevolgen. Enigszins begrijpelijk, want het Belgacom-management is een regelrechte moordkuil. Kijk maar naar de golf aan topmanagers die de afgelopen jaren vertrokken. Op dat niveau is het iedereen voor zich, en wie het dichtste bij Bellens staat, haalt de bovenhand."
Ook de keuze van andere partners, zoals het eerder genoemde OnLive, Mubi, Blinkx en Jinni, werd op die manier gemaakt. In totaal zou Chauvat om 40 miljoen euro aan P21-projecten kunnen investeren hebben - een blanco cheque. "Van hogerhand kregen we te horen dat P21 zó'n innovatief project was dat Chauvat en Fernandez-Ramos het zich konden permitteren om al die reglementen aan hun laars te lappen," getuigt de procurement-insider. "Maar op zich is het bizar dat iemand die na een weinig geslaagde eerste periode in 2005 en een failliet met MusicMakesFriends in die mate carte blanche krijgt. Normaalgezien tilt men bij Belgacom veel zwaarder aan dergelijke flops."
Luxemburg
De dadendrang van Chauvat werd beloond door Didier Bellens. Die vond al langer dat Grégoire Dallemagne - die officieel nog altijd de leiding had over het project - niet genoeg durf aan de dag legde. Het begin van het einde voor Dallemagne, vertelt een ex-medewerker van Bellens. "Toen Dallemagne in september 2010 zijn strategisch plan aan de Raad van Bestuur presenteerde, heeft Bellens hem in het openbaar afgekraakt. Vanaf dan hielden Bellens en Chauvat vergaderingen over belangrijke strategische discussies gewoon zonder hem." Tot Dallemagne in april 2011 effectief opstapt. Hij zal later naar Luminus verkassen, waar hij CEO wordt.
Naar een nieuwe EVP Strategy was het niet lang zoeken. Een maand later wordt Bruno Chauvat al aangesteld. "Zonder dat daarvoor gezocht werd naar andere kandidaten," weet de medewerker. "Het interne rapport over Chauvat was laaiend enthousiast. Terwijl hij een failliet achter de rug had met zijn eigen bedrijf, allerlei procedures omzeilde, en overal te boek stond als een agressief manager. Maar hij was de protégé van Bellens. En dan kan veel."
Voor Bellens was het ook een ideale manier om zijn beschermeling een mooi vast salaris aan te bieden. "Dat eiste Chauvat ook," weet de medewerker. "Als hij EVP zou worden, kon hij immers niet meer via zijn managementvennootschappen in Luxemburg factureren. En dat scheelt flink wat aan belastingen."
Ook daar worden binnen Belgacom vaak vragen over gesteld. Bij een ex-werknemer op directeursniveau klinkt het zo. "Het is gewoon raar, al die consultancy vanuit Luxemburg. We weten allemaal dat om je belastingen te minimaliseren, je best via het Groothertogdom werkt. Maar is dat ethisch wel verantwoord? Je werkt tenslotte bij een Belgisch overheidsbedrijf. En dat in een tijd waarin de fiscus zo op jacht is."
Chauvat had dan ook al geanticipeerd op zijn benoeming. Twee maanden voordien had hij al ontslag genomen bij BCMC. Zijn vennote Alexandra Fernandez-Ramos blijft via BCMC nog een jaar aan de slag voor Belgacom, maar verkast in augustus 2012 naar de Luxemburgse zetel van Jinni, het aanbevelingsplatform waarmee Chauvat in het kader van P21 een contract afsloot.
Al maakt ze daarvoor een aanpassing aan de vennootschap: ze vormt BCMC om tot TMT Consulting. Alweer rijst de vraag of op die manier geen Belgacomgeld via Jinni en TMT terugvloeit naar Chauvat. "Ik heb geen enkel aandeel meer in TMT," maakt die zich sterk. "Ik heb er bewust voor gekozen mijn activiteiten als consultant stop te zetten eens ik als EVP bij Belgacom aan de slag ging."
Maar uit de oprichtingsakte uit het Luxemburgse staatsblad blijkt dat 20% van de aandelen van TMT weliswaar in handen is van Fernandez-Ramos, maar de overige 80% bij Sahos zit, een firma die een jaar voordien opgericht werd, en waar eeuwige boekhouder Jean-Marc Faber optreedt als enige aandeelhouder. Waar haalt die boekhouder plots zo'n strategisch belang in een vennootschap als TMT? Of is het een leuk extraatje voor Chauvat? Die ontkent alvast categoriek: "ik heb nog nooit gehoord van de NV Sahos."
Onverwoestbaar
Bij de onderhandelingen over zijn promotie tot EVP had Chauvat Bellens kunnen overtuigen om naast Strategy ook het departement Content onder zijn hoede te krijgen. Dat behoorde nochtans niet tot het takenpakket van Dallemagne. Officieel klinkt het dat het een manier is om te beantwoorden aan de uitdagingen van een modern mediabedrijf, maar intern rijzen er vragen.
"Plots krijgt Chauvat de beslissingsmacht over welke zenders Belgacom TV aanbiedt," verduidelijkt een voormalig Belgacom-directeur. "Een absurde situatie: dat valt normaalgezien onder de bevoegdheid van de EVP van de CBU (Consumer Business Unit, red.) Dominique Leroy. Zij moet de consument namelijk kunnen overtuigen met een sterk pakket aan internet, telefonie én televisiecontent. Maar nu heeft ze over dat laatste helemaal geen zeggenschap meer."
Tot overmaat van ramp blijkt Chauvats tv-parcours geen voltreffer. Belgacom grijpt naast het voetbalcontract, en ziet nieuwe zenders als Studio 100 TV, Njam, Lacht, Ment TV en Libelle TV allemaal exclusief naar grote concurrent Telenet trekken. Het probleem is dat Chauvat de Vlaamse markt niet kent, klinkt het bij een ex-Belgacom-manager. "Het is een Fransman zonder enige affiniteit met Vlaanderen - hij weet bij wijze van spreken niet eens wie Samson en Gert zijn. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar Chauvat weigert zich te laten adviseren. Terwijl die exclusieve content, zeker in Vlaanderen, net cruciaal is om abonnees te winnen."
Het marktaandeel lijkt er op het eerste zicht niet onder te lijden. In het eerste kwartaal van 2013 groeide Belgacom TV naar 1,4 miljoen abonnees, tegenover de 1,6 miljoen van Telenet. Maar het verhult de waardeverhoudingen in Vlaanderen: Telenet is namelijk niet actief in Wallonië, waar Belgacom veel kan compenseren."
Toch wankelt Chauvats stoel niet. Zelfs niet wanneer in augustus 2012 OnLive, een van de bedrijven waarin Chauvat fors investeerde, failliet gaat. 23 miljoen gaat zomaar in rook op. "OnLive was innovatieve technologie," verweert Chauvat zich nu. "We hebben toen aan de Raad van Bestuur duidelijk gemaakt dat dergelijke investeringen altijd een risico inhouden. In het geval van OnLive draaide dat inderdaad uit op verlies, maar bij andere projecten, zoals bij Jinni, draaide het wel goed uit."
Bij een voormalig manager stuit het verweer op onbegrip. "Kijk, het kan wel gebeuren dat een project niet lukt. Risico's nemen gaat hand in hand met innovatie. Maar vroeg of laat moet je wel eens kunnen scoren. De vraag is of dat Chauvat gelukt is. Voor mij is het duidelijk: ik ben zelf nog klant bij Belgacom, maar dat doe ik vooral uit liefde voor het bedrijf. Bij Telenet heb je nu eenmaal een breder aanbod - en ligt de gebruiksvriendelijkheid een pak hoger." En waarom Chauvat er dan nog steeds zit? "Dat heeft hij volledig te danken aan Didier Bellens."
Wat er met Chauvat zal gebeuren nu zijn beschermengel opzij geschoven is, blijft dan ook zeer de vraag. Het zal deels afhangen van wie de nieuwe CEO wordt. "Die moet alleszins orde op zaken stellen," klinkt het bij een ex-directeur. "En er meteen ook voor zorgen dat iedereen weer zijn job kan uitoefenen zoals het moet, zonder verstrikt te raken in de krabbenmand die de Belgacom-top geworden is. Ik denk dan ook dat Chauvat - met zijn financiële constructies en gefaalde investeringen - zonder de beschermende hand van Bellens geen lang leven meer beschoren is bij Belgacom. Tenzij hij er in slaagt ook de nieuwe CEO rond zijn vinger te winden. Maar dan is hij nog een straffere hypnotiseur dan David Copperfield."
ROEL DESEYN: "Ontslagengolf is indrukwekkend"
CD&V-kamerlid Roel Deseyn volgt het Belgacom-dossier op in de Kamercommissie Infrastructuur. Hij kwam zelf nog onzacht in aanraking met Didier Bellens: nadat Deseyn hem had aangepakt tijdens een hoorzitting in het parlement, kreeg CD&V-voorzitter Wouter Beke een brief waarin de Belgacom-CEO vroeg om Deseyn kort te houden. Ook het kamerlid kent de reputatie van Chauvat. "Ik ken hem niet persoonlijk, maar ik heb wel opgevangen dat het een controversieel figuur is, die erg ruime bevoegdheden heeft bij Belgacom."
Als een EVP zo'n ruime bevoegdheden krijgt, buiten bedrijfsprocedures om, moet de Raad van Bestuur dan niet optreden?
DESEYN: "Didier Bellens had natuurlijk een grote beleidsautonomie afgedwongen bij de Raad van Bestuur. Ik denk dan ook dat het goed zou zijn om bij een volgende audit van Belgacom die procedures te onderzoeken. Men zou bijvoorbeeld moeten spreken met mensen die aan de deur zijn gezet. Het is niet aan politici om zich uit te spreken over de waarde van strategische keuzes, maar de bezorgheid bij het personeel legitimeert wel enkele vragen."
Wat verwacht u van de nieuwe CEO?
DESEYN: "Het was niet altijd simpel om intern je mond open te trekken bij Belgacom. Dat is geen constructief klimaat, en dat verandert best. Als je alleen al kijkt naar de ontslagengolven in het management: dat is indrukwekkend. Het valt te betreuren dat zoveel talent Belgacom heeft verlaten omdat ze de marsorders van de CEO niet wilden respecteren. De nieuwe CEO zal dus een nieuwe wind moeten laten waaien."
