 |
| Julie King, vrijwilligster Victorian Schoolroom. |
In 'Dat zal ze leren', de nieuwe realityreeks van VTM, worden 24 pubers teruggeflitst naar de jaren '50 om kennis te maken met de onderwijsmethodes van toen. In The Victorian Schoolroom (Edinburgh, Schotland) gaan ze echter nog een stap verder: daar worden kinderen teruggeflitst naar de 19e eeuw. Vrijwilligster Julie King kruipt er regelmatig in de huid van een Victoriaanse juf. "Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk romantiseren de Victoriaanse periode enorm. Ik ook, vrees ik."
Julie King (32) en Peter Wright (63), de secretaris van het History of Education Centre dat de Victorian Schoolroom financiert, zitten aan een antieke tafel in de museumsectie van de Schoolroom. Die is volgestouwd met authentieke voorwerpen uit de tweede helft van de 19e eeuw – het tijdperk van Queen Victoria, waarin het Groot-Brittannië economisch uitzonderlijk voor de wind ging.
Engagement
“Omdat het zo’n voorspoedige periode was, is het Victoriaanse tijdperk nog steeds erg populair in het Verenigd Koninkrijk,” legt King uit. “De Britten romantiseren dat enorm. Ik ben daar zelf ook een beetje schuldig aan: het is mijn fascinatie voor de periode die me hierheen gebracht heeft.”
Ook het onderwijs werd gedemocratiseerd, en er werden steeds meer scholen gebouwd. “Daar hebben wij van kunnen profiteren,” zegt Peter Wright. “Toen het onderwijs op grote schaal gemoderniseerd werd, kwamen veel van die oude gebouwen leeg te staan. Ik verzamelde al een tijdje meubels, boeken en schoolgerei uit die periode, omdat ik bezorgd was dat we een deel van ons erfgoed aan het verliezen waren. En toen kreeg ik van de stad plots de kans om een leegstaand Victoriaans gebouw in te richten als museum. Maar sinds 1986 werken we met vrijwilligers die in een soort van rollenspel lesgeven aan kinderen.” Sindsdien oogst de Victorian Schoolroom vooral succes als belevingsmuseum.
“Het is niet gemakkelijk om de geknipte mensen te vinden voor de job,” getuigt Julie King. “Geëngageerde medewerkers vinden is cruciaal. Daarom kiezen we voor mensen die met pensioen zijn of die niet werken. Verder zijn de kwalificaties niet zo hoog: ze moeten natuurlijk wel met een groep kinderen omkunnen en stevig in hun schoenen staan, maar ze hoeven bijvoorbeeld geen ervaring te hebben met lesgeven.” “Dat is omdat wij hier met een vast script werken,” verklaart Wright. “Daarin wordt de structuur van de les uitgelijnd. Maar de meeste vrijwilligers gaan mettertijd een beetje improviseren, en leggen hun eigen accenten in de lessen.”
Julie King, vrijwilligster in The Victorian Schoolroom: 'Kinderen moeten hier mooi rechtop zitten. Dat zijn ze niet meer gewend.'
“Ik vertel de leerlingen bijvoorbeeld graag over sheep’s head stew,” illustreert King. “Dat is een gerecht op basis van schapenkop dat erg populair was in het Victoriaanse tijdperk. Dat vinden ze dan wansmakelijk, maar het helpt wel om ze aan het lachen te brengen.”
Tafels
In tegenstelling tot de drie weken zeevaartschool die de Vlaamse jongeren in ‘Dat Zal Ze Leren’ voor de boeg hebben, duurt een les in de Victorian Schoolroom amper twee uur. “Dat is niet erg lang,” beseft King, “maar we kunnen ze wel een staalkaart aanbieden van hoe het er in het Victoriaanse tijdperk aan toe ging. We beginnen met een gebed en een lezing uit de Bijbel, want geloof was een belangrijk deel van de opvoeding toen. Dan behandelen we de tafels van vermenigvuldiging en laten we de kinderen schrijven met een Victoriaanse pen – dat is niet zo gemakkelijk, dus wordt het soms wel een knoeiboel.” (lacht)
 |
| Peter Wright: "Ik begon met de Schoolroom om ons Victoriaans erfgoed te vrijwaren." |
“In het Victoriaanse tijdperk leerden ze vooral door veel te herhalen,” weet Peter Wright. “De hele klas zong dan bijvoorbeeld de tafel van drie, en zo raakte dat voor eeuwig vastgeroest in je hoofd. Maar dat wordt nu niet meer gedaan, en kinderen hebben het steeds moeilijker met hoofdrekenen.” “Zelfs simpele vermenigvuldigingen blijken erg moeilijk voor hedendaagse kinderen,” valt King hem bij. “In die zin kunnen de Victoriaanse lesmethodes misschien nog van nut zijn voor het onderwijs van vandaag.”
Kinderen opnieuw leren hoofdrekenen is echter niet het hoofddoel van de Victorian Schoolroom. “We bieden de leerlingen een ruw idee van hoe het leven eruit zag voor hun Victoriaanse leeftijdsgenoten,” zegt King. “Zo zijn we zelf heel streng: de kinderen moeten mooi rechtop staan, of met hun rug tegen de leuning van de stoel zitten. Dat is iets dat ze niet gewend zijn in hun eigen klas, en dat geeft hen wel iets om over na te denken.”
Martha
“Begeleidende leerkrachten zijn soms wel jaloers op onze autoriteit,” glundert King. “Ze zijn verbaasd over hoe stil we hun kinderen kunnen krijgen, maar ik denk dat het vooral aan het rollenspel ligt. Moesten ze dagelijks in deze situatie verkeren, zouden ze er ook wel aan wennen.”
“Al hangt dat natuurlijk ook van de straffen af,” meent de vrijwilligster. “De meeste kinderen zijn bijvoorbeeld erg onder de indruk van de lederen riem waarmee leerlingen vroeger gestraft werden. Ze weten wel dat we hen niet effectief gaan slaan, maar ze spelen het spelletje graag mee. Dan roepen ze uit: ‘oh, het doet zo’n pijn, juf!’ Leerkrachten vinden de riem trouwens ook interessant: ze vragen vaak of ze hem niet eens mogen lenen.” (lacht)
Julie King: 'Kinderen zijn erg onder de indruk van de lederen riem.'
“Ook Julies outfit draagt bij aan haar gezag,” meent Peter Wright. “Dan is ze niet langer een goedlachse jongedame, maar een strenge Victoriaanse juf.” “Met dat kostuum ben ik inderdaad mezelf niet meer,” beaamt King. “Dan ga ik anders lopen, en vouw ik mijn handen steeds zedig naast mijn lichaam, zelfs wanneer ik niet in de klas sta. Ik noem dat personage zelfs Martha, zo anders voel ik me.”
 |
| Julie King: "Kinderen zijn erg onder de indruk van die leren riem." |
“Ik val dan ook niet gauw uit mijn rol. Laatst begon een licht autistische jongen midden in de les te roepen en te schreeuwen. Dat was wel even schrikken, maar op dat moment houd ik mij gewoon met de rest van de klas bezig, en zorgt de begeleidende leerkracht voor die jongen. Zij staan ook in voor de discipline als de kinderen echt over de schreef gaan. Maar doorgaans kan ik wel wat verdragen. Soms krijgen we kinderen van privé-scholen over de vloer, en die zijn veel te braaf. Als de leerlingen wat meer rotzooien, is er meer interactie. Dat vind ik het leukst.”
‘Dat Zal Ze Leren’
VTM, elke woensdag, 20u45
