nootvandeleu

Foto: HBVL.

COLUMN // Eenoog in het land der blinden

We stevenen niet af op kanseliersverkiezingen. Dat lijkt de algemene teneur in de Vlaamse media, en daar valt ongetwijfeld iets voor te zeggen. De protagonisten van de Senaatsverkiezingen van 2007, toentertijd aangekondigd als een ware titanenstrijd, kozen meteen na de nederlaag voor de vlucht naar Europa, of kwamen gehavend en verbrand uit drie jaar regeringscrisis – intussen zijn er geen nieuwe goden opgestaan. En toch ontspinnen er zich ook nu interessante ontwikkelingen op de Senaatslijst.

De afgelopen weken speelde zich een opvallende kaping af in het Vlaamse medialandschap. De regering viel over Brussel-Halle-Vilvoorde, een communautair probleem bij uitstek, maar het Vlaams-nationalistische leeuwengebrul daarover werd algauw overstemd door de démarche van CD&V: Yves Leterme zag af van zijn kopmanschap en gaf de fakkel door aan Marianne Thyssen. De hoofden van alle journalisten draaiden naar de christendemocraten, en vervolgens naar de Melsensstraat, waar Open VLD voluit de kaart van zijn nieuwbakken voorzitter trok. Voor we het wisten was het 1 mei, en mocht de sp.a zijn plannen bekend maken.

De traditionele partijen verlegden de focus van het communautaire debacle eensgezind naar de nakende federale verkiezingen. Zo werden de Vlaams-nationalisten – het democratische N-VA in het bijzonder – in snelheid gepakt. Als zij nog meer aandacht besteedden aan BHV, dicteerden zij de stilstand. En daar heeft de burger genoeg van, opperen de traditionele partijen. Indien de N-VA meteen aan de lijstvorming begon, leek het alsof ze hun flamingante principes overboord gooiden. Dus restte De Wever en co niets dan lijdzaam toezien hoe de grote drie de media kaapten. En toch worden het géén kanseliersverkiezingen.

 Depanneren 

CD&V dropt immers met veel bombarie Marianne Thyssen als absolute kopvrouw op de Senaatslijst, de enige lijst waarop gansch Vlaanderen kan stemmen. Zij moet Yves Leterme – de verbrande man van 800 000 stemmen – depanneren. Bij sp.a blijkt de lijst niet veel meer dan een manier om een interne moord te voorkomen. Johan Vande Lanotte opvissen voor de Tweede Kamer lijkt de enige oplossing om zowel Renaat Landuyt als Caroline Gennez aan een parlementszitje te helpen. Alexander De Croo mag van Open VLD dan weer zijn voorzitterschap legitimeren. Maar om de jonge Turk te vergelijken met Guy Verhofstadt, die de vorige Senaatslijst trok, is zelfs “klein bier” een understatement.

Toch speelt de meest intrigerende ontwikkeling zich af bij N-VA. Daar koos voorzitter Bart De Wever pas dinsdag – toen de storm bij de grote drie wat gaan liggen was – haast geruisloos, in de marge van de overstap van Siegfried Bracke, voor de Senaatslijst. Op vraag van de partij dan nog: die wil orde op zaken stellen en mee onderhandelen op federaal niveau.

De N-VA is een realistische partij. Ze weten dat de enige man die hen een dergelijk sterk mandaat kan bezorgen, Bart De Wever is. En zo moet de voorzitter de federale kastanjes uit het vuur halen. Dat de N-VA daardoor zijn grootste kanon in het Vlaamse halfrond verliest, is van ondergeschikt belang. En dat de meest geloofwaardige partij (dixit Siegfried Bracke) zijn voorzitter dan stalt in de kamer die ze na de Vlaamse verkiezingen van 2009 nog liefst wou afschaffen, daar moet dan maar even aan voorbijgegaan worden.

 Luis in de pels 

De tegenstand lijkt geen partij voor De Wever. De Croo, Thyssen, Vande Lanotte – geen van allen kwamen ze ook maar in de buurt van de N-VA-voorzitter bij de recente peiling van La Libre Belgique, waaruit De Wever voor het eerst als populairste politicus naar voor kwam. In een klimaat van afdankertjes en runner-ups kan de huidige Zonnekoning van de Vlaamse politiek niet anders dan een monsterscore neerzetten.

Dat maakt de druk enkel groter. Een minder overtuigend resultaat reduceert hem meteen tot koning Eenoog in het land der blinden, de topcoureur die een tweederangskoers wint. Een electorale aardverschuiving bombardeert De Wever dan weer tot incontournable voor de regeringsvorming. Maar of De Wever een constructieve rol kan spelen in een federale formatie valt te betwijfelen – al was het maar omwille van het gebrek aan partijsymmetrie.

Maar een zweeppartij moet zijn momentum optimaal gebruiken, en Bart De Wever weet als geen ander dat hij nu op het toppunt van zijn roem is: zo beseffen de traditionele media steeds meer dat ze de populaire N-VA-voorzitter té vaak opvoeren. Bovendien kan een legislatuur in de rustigere Senaat de hyperactieve De Wever meteen ook wat rust en ademruimte bieden.

Vanuit de Senaat is het echter moeilijk om te wegen op het federale beleid. Op de Senaatslijst start je – zeker als boegbeeld – enkel met regeerambitie. Maar we stevenen niet af op kanseliersverkiezingen. Het zwaartepunt ligt op regionaal vlak, en dan is het zeer de vraag of Jan Jambon, Peter Luyckx of zelfs Siegfried Bracke kunnen opboksen tegen de lokale kanonnen van de traditionele partijen. Op deze manier profileert de populairste politicus van het moment zich als kanselier bij gebrek aan beter. Een monddode luis in de pels van de federale regering.